Түрі игіден түңілме.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Түрі игіден түңілме» деген мақал сыртқы келбетке, алғашқы әсерге қарап адамнан бірден безінбе дегенді білдіреді. Адамның өңі, киімі, сөйлеу мәнері немесе ұстаған жүзі көңілге бірден жағымды көрінбеуі мүмкін. Бірақ оның ішкі дүниесі, ниеті, адамгершілігі мүлде басқа болуы ықтимал. Қазақ танымында адамның шынайы бағасы сыртқы түрімен емес, мінезімен, ісімен, сөзімен өлшенеді. Сондықтан бұл мақал сабырлы болып, асығыс үкім шығармауға үйретеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «түрі игі» деген тіркес — көркі келіскен, өңі жылы, сыртқы болмысы тартымды адамды меңзейді. Ал «түңілме» сөзі — үмітіңді үзбе, теріс ойға ерме деген ескерту. Мұнда сыртқы сұлулық пен ішкі сұлулықтың арасы ашылады: кейде өңі қарапайым адам өте ақылды, мейірімді, сенімді болып шығады. Яғни мақал адамның шын болмысы уақыт өте танылатынын білдіреді.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал адамдармен танысқанда, жұмысқа адам таңдағанда немесе әлеуметтік желідегі әсерге берілмей ойланғанда өте орынды. Мысалы, жаңа әріптес алғашында тым салмақты не тұйық көрінуі мүмкін, бірақ бірнеше күннен кейін оның ең еңбекқор, жауапкершілігі жоғары адам екені байқалады. Сол кезде «түрі игіден түңілме» деген сөздің мәні айқын сезіледі.