Кәрі кісі де бір,
Кәріп кісі де бір.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал кәрі адам мен кедей, мұқтаж адамды бірдей сыйлау керек деген ойды білдіреді. Тура мағынасында жасы үлкен кісі де, жағдайы төмен, қорғансыз кісі де бөлек емес, екеуі де құрметке лайық. Астарлы мағынасы — адамның сыртқы қалпына, байлығына не дәрежесіне қарап емес, адамдық қасиетіне қарап қарау. Қоғамда әлсізге жанашыр, үлкенге ізет көрсету — тәрбиелі елдің белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «кәрі кісі» — өмір көрген, тәжірибелі, ақылға бай адам. Ал «кәріп кісі» — тұрмысы нашар, жаны жабырқау, көмекке мұқтаж жанды білдіреді. Екеуін «бір» деп тең қоюы олардың алдында адамдық міндет бірдей екенін аңғартады. Яғни біріне құрмет, біріне мейірім қажет, екеуіне де немқұрайлы қарауға болмайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қарт адамдарға қамқор болу, әлеуметтік жағдайы төмен жандарды кемсітпеу үшін айтылады. Мысалы, автобуста жасы үлкен кісіге орын беріп қана қоймай, күнкөрісі қиын жанға да түсіністікпен қарап, қолдан келген көмегін көрсету — осы мақалдың шынайы көрінісі.
Kárip kisi de bir.