Ит тойған жеріне.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ит тойған жеріне» деген мақал адамның өзіне жайлы, пайдасы мол, қамқорлық көрсетілген жерден кеткісі келмейтінін білдіреді. Тура мағынасында ит тамақ берілген, жақсы қаралған жерге үйір болады. Астарлы мағынасында бұл сөз адам да жақсылық көрген, ризық-несібесі артқан, сый-құрмет бар жерді қимайтынын меңзейді. Кейде ол адамның өз пайдасын ойлап, жағдайы жақсы жерге байланып қалатынын да ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ит» — белгілі бір ортаға тез бауыр басатын, қамқорлық пен асқа үйір жануардың бейнесі. «Тойған жері» — тоқшылық, жайлылық, береке бар мекеннің символы. Осы образ арқылы халық адамның мінезін қысқа да нұсқа танытады: қайда ырыс болса, сол жерге тартады. Сонымен бірге, бұл мақалда ризашылық пен адалдықтың қасындағы пайдақорлық сипаты да қатар сезіледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыс, қызмет, оқу немесе тұрмыс жағдайына байланысты жиі айтылады. Мысалы, бір қызметкер жалақысы жоғары, жағдайы жақсы компаниядан кеткісі келмесе, жұрт: «Ит тойған жеріне» деп жатады. Яғни адам көбіне жақсы қамтылған, тұрақты, өзіне тиімді ортаны қимайды деген ой айтылады.