Тұмаудың түбі - құрт,
Тұманның түбі - жұт.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал табиғаттағы не өмірдегі кіші белгіні дер кезінде байқап, оның үлкен апатқа ұласуын алдын ала сезе біл деген ой айтады. Тұмау жеңіл көрінгенімен, ол дер кезінде емделмесе, адамды ауыр дертке жеткізеді. Сол сияқты тұман да жолды тұмшалап, бағыттан жаңылдырады, ал мал баққан ел үшін тұманнан кейінгі жұт — қыстың қиындығы, азықтың таусылуы, тіршіліктің тарығуы. Астарлы мағынасы: кез келген ұсақ қауіпке немқұрайлы қарама, себебі оның соңы үлкен зардап болуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тұмау» — тек ауру емес, басталған қауіптің белгісі. «Құрт» — адамның әлсіреуі, дерттің асқынуы, бойдағы қуаттың кемуі дегенді білдіреді. «Тұман» — анық көрінбейтін, жолды жауып тастайтын жағдайдың символы. «Жұт» — малға, ел тұрмысына ауыр соққы болатын жұтаңдық пен жоқшылықтың бейнесі. Яғни мақалда табиғат құбылысы арқылы өмірдің қатал сабағы берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды денсаулыққа, қаржыға немесе жұмыстағы ұсақ мәселеге қатысты қолдануға болады. Мысалы, адам ерте басталған шаршауды, ұйқының бұзылуын елемей жүре берсе, кейін ол үлкен сырқатқа айналуы мүмкін. Немесе шағын шығынды бақыламаса, ол уақыт өте қарызға әкеледі. Сондықтан бұл нақыл сақ болуға, ерте әрекет етуге үйретеді.
Tumannyń túbi - jut.