«Ит не жесе, соны құсады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ішіне не сіңсе, соның сыртқа шығатынын білдіреді. Тура мағынасында ит не жесе, кейін соны қайта құсады. Астарлы мағынасы — адам да қандай ортада жүрсе, қандай сөз естіп, қандай іс көрсе, соны қайталап, соған ұқсап кетеді. Яғни жаман нәрсе үйренсең, оның зардабы да байқалады; жақсы тәрбие алсаң, жақсы мінез қалыптасады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ит» — адамның мінезін бейнелейтін қарапайым образ. «Жесе» сөзі сырттан қабылдаған әсерді, ал «құсады» — сол әсердің міндетті түрде қайтып көрінетін нәтижесін көрсетеді. Бұл жерде тамақ туралы емес, рухани әрі мінездік «қорек» туралы айтылған. Адамның ойы, сөзі, ісі көбіне көрген-түйгеніне байланысты деген ой жатыр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе ақпарат пен ортаға қатысты жиі қолданылады. Мысалы, бала күні бойы дөрекі контент көріп, соны қайталай бастаса, үлкендер: «Ит не жесе, соны құсады» деп ескертуі мүмкін. Бұл — адам ненің ішінде жүрсе, соның әсерін міндетті түрде көрсететінін аңғартатын өмірлік сабақ.