Іс бітті, қу кетті.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: іс аяқталды, ал айлакерлікке, қулыққа орын қалмады. Астарлы мағынасы: бір істің нәтижесі шыққанда, бос уәде, қулық-сұмдық, әңгіме не сылтау жүрмейді; шындық пен істің өзі ғана қалады. Яғни адам істі дер кезінде, адал әрі нақты орындауы керек, әйтпесе айласы әшкереленеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «іс» — кез келген жұмыс, мәселе, даулы жағдай. «Қу» сөзі айлакер, пысықсымақ, ішкі есебі бар адамды білдіреді. «Кетті» деуі — ондай адамның амалы өтпей, сөзі жарамсыз болып қалғанын аңғартады. Бұл жерде қулық пен шын еңбектің, бос сөз бен нақты істің қарсы қойылуы бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды әсіресе тапсырма, жұмыс, келісім не емтихан нәтижесі шыққанда қолдануға болады. Мысалы, біреу жобаны соңғы күні жеделдетіп, «бір амалын табармын» деп жүрсе, бірақ бәрі тексерістен өтіп кетсе, жұрт: «Іс бітті, қу кетті» деп айтады. Бұл — қулықтан гөрі жауапкершілік маңызды екенін еске салатын сөз.