Қызға бергісіз қатын бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — кейбір әйелдер қыздай нәзік, көрікті, ибалы, ұқыпты болып келеді деген ой. Астарлы мағынасы — жастық, сұлулық, әдеп пен тәрбиенің тек бойжеткенге ғана тән қасиет емес, оны тұрмыста да, отбасында да сақтап жүрген инабатты әйелдер бар екенін білдіреді. Яғни, келін болып түскеннен кейін де, әйел адам өз көркі мен мінезін жоғалтпай, сыйлы қалпын сақтай алады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қыз» — пәктік, нәзіктік, ұқыптылықтың символы. «Қатын» сөзі мұнда қазіргі тілдегі дөрекі мағынада емес, бұрынғы қолданыста «әйел» деген жалпы атау ретінде айтылған. «Қызға бергісіз» деген тіркес сол әйелдің қыздан кем емес, тіпті соған татитын көркем мінезі мен сыпайы болмысын бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал жасына, отбасылық жағдайына қарамастан, өзін жинақы ұстайтын, әдепті сөйлейтін, салтын сақтайтын әйелді мадақтауда қолданылады. Мысалы, көп балалы ана жұмысын да, үй тірлігін де шебер ұйымдастырып, әрдайым жинақы жүрсе, жұрт оны осы мақалмен сипаттауы мүмкін.