Қыз - халықтың гүлі,
Өлең - сауықтың гүлі.
«Қыз - халықтың гүлі, Өлең - сауықтың гүлі.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қыз баланың ел ішіндегі сәні мен көркі, халықтың көркемдігі екенін білдіреді. Тура мағынасында «қыз» пен «гүл» салыстырылып тұр: гүл қалай айналаға әсемдік берсе, қыз да ұлттың инабаттылығы мен нәзіктігін танытады. Ал «өлең – сауықтың гүлі» дегені — ойын-сауық, жиын-тойдың сәні өлең, ән арқылы кіретінін көрсетеді. Яғни, қыз да, өлең де өмірдің көркін ашатын, қуаныш пен жарастық әкелетін құндылықтар.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «гүл» — әсемдік, нәзіктік, көркемдік белгісі. Қыз баланы гүлге теңеу арқылы халық оның тәрбиесін, әдептілігін, пәктігін жоғары бағалаған. Ал «сауық» — елдің бас қосуы, көңіл көтеруі, мереке-думан. Өлең сол сауықтың гүлі ретінде айтылып, сөз өнерінің, ән мен жырдың той-думандағы орнын айқындайды.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал қыз тәрбиесінің маңызын және өнердің қоғамдағы орнын еске салу үшін қолданылады. Мысалы, мектептегі мерекеде домбырамен ән айтқан қыз балаға жұрт: «Қыз — халықтың гүлі, өлең — сауықтың гүлі» деп, оның өнері мен көркін мақтап жатады.
Óleń - saýyqtyń gúli.