Қыз еркем - кестесімен көркем,
Ұл еркем - өнерімен көркем.
«Қыз еркем - кестесімен көркем, Ұл еркем - өнерімен көркем.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ұл мен қыздың көркі тек сыртқы сұлулықта емес, өзіне тән өнері мен тәрбиесінде екенін айтады. Қыз баланың сәні мен нәзіктігі кесте тігу, ісмерлік, ұқыптылық сияқты қолөнерінен танылса, ұл баланың абыройы өнері, қабілеті, іскерлігі арқылы көрінеді. Яғни адамды көрікті ететін — оның мінезі, шеберлігі, өнегесі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кестесімен көркем» деген тіркес қыздың ұқыпты, ісмер, әсем болуын білдіреді. Кесте — қазақ тұрмысында қыз баланың өнері мен нәзік талғамының белгісі. Ал «өнерімен көркем» сөзі ұлдың қолынан іс келетін, сөзге берік, өнеге көрсете білетін азамат екенін меңзейді. Демек, мақал екі жастың да бағасы олардың ішкі қасиеті мен пайдалы ісінде жатыр.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазіргі заманда бұл мақал жастарды бос сәнге емес, пайдалы дағдыларға ұмтылуға шақырады. Мысалы, қыз бала тігін, дизайн, қолөнер үйренсе, ұл бала спорт, техника не шығармашылықпен айналысса, екеуі де елге сыйлы, өз ісіне мығым болады. Сондықтан ата-ана да, ұстаз да баланың өнерін дамытуды маңызды санайды.
Ul erkem - ónerimen kórkem.