Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
299K
Қаралым
282
Орташа
Сұрыптау:
Қарның ашса, қазан ас,
Ет болмаса, сазан ас.
Сазан тамақ емес пе,
Сазан тамақ жемес пе?
Ет болмаса, сазан ас.
Сазан тамақ емес пе,
Сазан тамақ жемес пе?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам ашыққанда қолда бардың өзін қанағат етіп, ысырапсыз пайдалану керегін аңғартады. Тур...
Қыстағы қар, жаздағы жаңбыр,
Жерге жауған нұр.
Жерге жауған нұр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыста жауған қар мен жазда жауған жаңбырды жерге түскен береке, ырыс деп бағалайды. Тура...
Балық жеген «су, су» дейді,
Көлік айдаған «шүу, шүу» дейді.
Көлік айдаған «шүу, шүу» дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өзі айналысқан ісіне, көрген тәжірибесіне қарай сөйлейтінін білдіреді. Балық жеге...
Алтын алсаң, санап ал.
**Негізгі мағынасы** «Алтын алсаң, санап ал» деген мақал әр істі ұқыппен, есеппен істеу керегін білдіреді. Тура мағынас...
Шын орақшы орақ таңдамайды,
Шын батыр құрал таңдамайды.
Шын батыр құрал таңдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: шын мәнінде шебер адам өз ісіне сай құралды талғамай, қолындағысымен-ақ...
Сақтағаныңды жесең, сағынғаның келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жинап, сақтап қойған дүниеңді орнымен жұмсасаң, сол еңбегіңнің, қорыңны...
Мал семіз болса, төл егіз,
Жер семіз болса, дән егіз.
Жер семіз болса, дән егіз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: мал дұрыс бағып-күтілсе, семіз болады да, көбейіп, төлдеп-өседі; жер құ...
Адамның қолы - гүл, маңдай тері - нұр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның еңбегін жоғары бағалайды. Тура мағынасында, қолмен істелген іс те, маңдай тер де...
Біреуге елден береді,
Біреуге жерден береді.
Біреуге жерден береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамға елден үлес тиеді, бір адамға жерден үлес тиеді деген ой. Ас...
Жер - байлықтың көзі,
Еңбеккер иесінің өзі.
Еңбеккер иесінің өзі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жердің адамға беретін ырысы мен игілігі зор екенін айтады. Жерден өнім алып, мал өсіріп,...
Бір теңге бие болмайды,
Екі теңге түйе болмайды.
Екі теңге түйе болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аз қаражатпен үлкен іс бітпейтінін, аздың өзі бірден мол пайдаға айналмайтынын білдіреді....
Ебін тапқан ер өлмес.
**Негізгі мағынасы** Ебін тапқан ер өлмес деген сөз — адам қандай қиындық көрсе де, амалын тауып, жолын таба білсе, тірш...
Өлген сиыр сүтті.
**Негізгі мағынасы** «Өлген сиыр сүтті» деген мақалдың тура мағынасы жоқтың өзінде пайда іздеу секілді естіледі. Астарл...
Еңбектің наны тәтті,
Емшектің сүті тәтті.
Емшектің сүті тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз еңбегімен тапқан несібе әрқашан ең қымбат, ең дәмді болатынын айтады. Тура мағы...
Шашу оңай, жинау қиын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені быт-шыт қылып шашып жіберу оп-оңай, ал оны қайта жинап, ре...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.