Түгін тартса, түбінен май шығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір түп шөптің не бір нәрсенің түгін тартсаң да, түбінен май сияқты мол ырыс шығып тұрғандай көрінуі. Астарлы мағынасы — белгілі бір орта, мекен немесе адамның бойы берекелі, құтты, өнімді деген ой. Яғни ондай жерден не істесең де пайда, береке, молшылық туып жатады. Мақал көбіне жердің шұрайын, шаруаның берекесін, ырысы тасып тұрған жағдайды сипаттауға айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «түгін тарту» — тереңіне үңілу, қопарып қарау деген ишара. Ал «түбінен май шығу» — ең түбінде де мол пайда, береке жатқанының бейнесі. Май қазақ ұғымында құнардың, молшылықтың, дәмнің, қадірлі ырыстың белгісі. Сондықтан бұл тіркес кез келген ісі өнімді, қазынасы сарқылмас мекенді көркем түрде суреттейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жақсы ұйымдасқан, мүмкіндігі мол адамға, ұжымға не аймаққа қатысты қолданылады. Мысалы, тәжірибелі ұстазы бар мектептен жыл сайын дарынды оқушылар көп шықса, «бұл мектептің түгін тартса, түбінен май шығады екен» деуге болады. Бұл — еңбегі мен берекесі мол ортаны мадақтау.