Азамат, жігіт, ер туралы — 13-бет 497
Сұрыптау:
Тұлпар желіде танылады.
Негізгі мағынасы «Тұлпар желіде танылады» деген мақалдың тура мағынасы — жүйрік, мықты аттың шын қасиеті оны байлап…
Тұсау ат сақтайды,
Ат ер сақтайды,
Ер ел сақтайды.
Ат ер сақтайды,
Ер ел сақтайды.
Негізгі мағынасы Тұсау атты сақтайды, ат ерді сақтайды, ер елді сақтайды дейді. Мақал қорғаныштың тізбегін көрсетеді…
Үйленгенше өз ұлың,
Үйленген соң кісі ұлы.
Үйленген соң кісі ұлы.
Негізгі мағынасы Үйленгенше өз ұлың, үйленген соң кісі ұлы: ұл үйленбей тұрғанда толығымен ата-анасының қолында, оның…
Ұлдың бір көзі жоқ,
Құлдың екі көзі жоқ.
Құлдың екі көзі жоқ.
Негізгі мағынасы Шаруаға, мал-мүлікке ұл бір көзімен ғана қарайды, ал құл мүлде қарамайды — оның екі көзі де жоқ. Мақал…
Ұл жақсысы құрметті,
Келін жақсысы келбетті.
Келін жақсысы келбетті.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл мен келіннің жақсы қасиеті тек сыртқы көрініспен емес, мінезі мен іс-әрекеті арқылы…
Күнде бір мақал
«Азамат, жігіт, ер туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ұлы атаның ері,
Екі көзінің бірі.
Екі көзінің бірі.
Негізгі мағынасы Ұлы атаның ері, екі көзінің бірі: ұл әкесінің сүйеніші, ері, оған екі көзінің бірі сияқты қымбат…
Ұлы жүзді қауға беріп, малға қой,
Орта жүзді қамшы беріп, дауға қой,
Кіші жүзді найза беріп, жауға қой.
Орта жүзді қамшы беріп, дауға қой,
Кіші жүзді найза беріп, жауға қой.
Негізгі мағынасы Ұлы жүзге қауға беріп малға, Орта жүзге қамшы беріп дауға, Кіші жүзге найза беріп жауға қой деген сөз…
Ұлыңның санасы болса,
Елдің ағасы болар.
Елдің ағасы болар.
Негізгі мағынасы Ұлыңның санасы болса, елдің ағасы болар: ұлың ақылды, саналы болса, ол тек өз үйінің емес, бүкіл елдің…
Ұлың тентек болса да, зор болсын.
Негізгі мағынасы Ұлың тентек, бұзық болса да, мықты, айбынды болсын деген тілек. Ата-ана үшін жуас, бойкүйез, ешнәрсеге…
Хан ақсұңқар болса,
Алтын тұғыры он болар.
Алтын тұғыры он болар.
Негізгі мағынасы Хан ақсұңқардай асыл болса, оның алтын тұғыры онға жетеді дейді мақал. Тұғыр — құсбегінің қыран құсын…
Ханда ұл болмайды,
Биде құл болмайды.
Биде құл болмайды.
Негізгі мағынасы Ханда ұл болмайды, биде құл болмайды дейді мақал. Мағынасы — әділ билік пен әділ сот алдында бәрі тең…
Ханның қасында қалтырап жатқанша,
Қарадан қалағаныммен қаңғырып өлейін.
Қарадан қалағаныммен қаңғырып өлейін.
Негізгі мағынасы Ханның қасында қалтырап жатқанша, қарапайым адамдардың ішінен өзім таңдаған жанмен бірге қаңғырып…
Хан ұлы - төре,
Би ұлы - шора.
Би ұлы - шора.
Негізгі мағынасы Ханның ұлы туғанынан төре, бидің ұлы туғанынан шора саналады дейді. Ескі қазақ қоғамында атақ пен…
Шамасыз батырлық - шарасыз өлім.
Негізгі мағынасы Күшін, мүмкіндігін өлшемей, шамасынан асып батырлық көрсеткен адам амалсыз өлімге барады. Мақал…
Шын ер жеңсе тасымас, жеңілсе жасымас.
Негізгі мағынасы Нағыз ер жеңіске жеткенде шектен шығып, мақтанып, басқаны менсінбей кетпейді; жеңілгенде де мойымайды…
Шын жолдас сөзге берік, ерге серік.
Негізгі мағынасы Шын жолдас айтқан сөзінде тұрады, уәдесін бұзбайды, ер-азаматқа қиын сәтте серік бола біледі. Мақал…
Шын жомартқа жолықсаң,
Су орнына бал берер.
Шын батырға жолықсаң,
Сен үшін жан берер.
Су орнына бал берер.
Шын батырға жолықсаң,
Сен үшін жан берер.
Негізгі мағынасы Шын жомарт кісіге жолықсаң, сен су сұрасаң, ол бал береді, яғни сұрағаныңнан артығын береді. Шын…