Хан ақсұңқар болса,
Алтын тұғыры он болар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: егер хан ақсұңқардай қыран, яғни асыл, сұңғыла, биік мінезді болса, оның отыратын тұғыры да алтыннан, көрікті әрі бағалы болмақ. Астарлы мағынасы: басшының қадірі мен беделі өзінен ғана емес, оны қоршаған ортаның да сапасына байланысты. Ел тізгінін ұстаған адам әділ, парасатты, беделді болса, айналасы да соған сай көркейіп, береке орнайды. Жақсы басшының айналасына жақсы адамдар жиналып, ісі ілгері басады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ақсұңқар» — биіктік, сергектік, қырағылық пен тектіліктің бейнесі. Құс патшасы саналатын қыран арқылы ханның асқақтығы, жігері, ел басқарудағы көрегендігі меңзеледі. «Алтын тұғыр» — мәртебе, құрмет, нұрлы орта, лайықты жағдай дегенді білдіреді. Яғни құстың қонатын орны қандай қымбат болса, ел басшысының да ордасы, маңайы сондай сәнді әрі абыройлы болады деген ұғым беріледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды басшының, ұйым жетекшісінің немесе қоғам алдында жауапты адамның беделі туралы айтқанда қолдануға болады. Мысалы, әділ әрі іскер директор бар мектепте мұғалімдер де ынталы болып, оқушылардың жетістігі артады. Яғни жақсы жетекші — жақсы ортаның негізі.
Altyn tuǵyry on bolar.