Адам туралы — 98-бет 4641
Сұрыптау:
Сөздің соңы басталуынан белгілі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің аяқталуы оның басынан-ақ аңғарылатынын білдіреді. Яғни адам сөйлей бастағандағы ойы…
Сөз емес сөзді
Кісі емес кісі айтады.
Кісі емес кісі айтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай бірдей көрінетін сөздің бәрі бірдей мағыналы, ал адам атанғанның бәрі бірдей нағыз…
Сөз жаманы - сыбырлау.
Негізгі мағынасы Сөздің жаманы — сыбырлап сөйлеу, яғни анық айтпай, астарлап, біреуден біреуге құпия түрде жеткізу…
Сөз жерден ауыр, күннен ыссы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің салмағы мен әсері өте күшті екенін білдіреді. Адамның айтқан бір ауыз сөзі кейде…
Сөз жуйесін тапса,
Мал иесін табады.
Мал иесін табады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: сөз дұрыс айтылып, орнымен жеткізілсе, жоғалған малдың да иесін табуға…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Сөз - жүректің шері,
Оның да бар ғой айтылар жері.
Оның да бар ғой айтылар жері.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің жай ғана дыбыс емес, адамның ішкі күйін, жан жарасын, қуанышы мен мұңын жеткізетін…
Сөзің - өзің.
Негізгі мағынасы «Сөзің - өзің» деген мақал адамның айтқан сөзі оның мінезін, ой-өрісін, тәрбиесін және ішкі болмысын…
Сөз қадірін білмеген,
Өз қадірін білмейді.
Өз қадірін білмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің құнын түсінбеген адам өз беделін де, адамдық салмағын да дұрыс бағалай алмайтынын…
Сөз қанжардан да өткір.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің құдіреті өте күшті екенін білдіреді. Қанжар денеге жара салса, ойсыз айтылған сөз…
Сөз қуған пәлеге жолығады,
Шаруа қуған олжаға жолығады.
Шаруа қуған олжаға жолығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзге көп әуестеніп, бос дауға, орынсыз сөйлеуге салынып жүрген адам ақырында қиындыққа…
Сөз қуған пәлеге жолығар,
Шаруа қуған дәулетке молығар.
Шаруа қуған дәулетке молығар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзге еріп, дауласып, орынсыз сөйлей берген адам ақыры пәлеге тап болатынын ескертеді. Ал…
Сөз - ойдың көрінісі.
Негізгі мағынасы «Сөз - ойдың көрінісі» деген мақал адамның ішкі дүниесі айтқан сөзінен байқалатынын білдіреді. Яғни…
Сөз - сабан, іс - дән.
Негізгі мағынасы «Сөз - сабан, іс - дән» деген мақал адамның айтқан сөзіне ғана емес, нақты жасаған ісіне қарап баға…
Сөз салысқан - дауға ортақ,
Ат салысқан - жауға ортақ.
Ат салысқан - жауға ортақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір іске сөз қосып, айтысқа араласқан адам даудың ортасына түседі; ал атқа…
Сөз - сөздің қуғыншысы.
Негізгі мағынасы «Сөз - сөздің қуғыншысы» деген мақал бір сөз екінші сөзді ілестіріп, жалғастырып әкететінін білдіреді…
Сөз түпсіз, өмір шексіз.
Негізгі мағынасы «Сөз түпсіз, өмір шексіз» деген мақал сөздің де, өмірдің де ауқымы кең, терең екенін білдіреді. Тура…
Сөз шынға, пышақ қынға тоқтайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сөз де, пышақ та белгілі бір жерге барып тоқтайды деген ой. Астарлы…
Сөйлегенше сөзіңе өзің қожа,
Сөйлеген соң сөзіңе сөзің қожа.
Сөйлеген соң сөзіңе сөзің қожа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің жауапкершілігін үйретеді. Адам сөйлемей тұрып, өз сөзін өзі билейді: нені айтатынын…
Сөйлей білмесең тек тұр,
Халық арасында көп тұрасың.
Халық арасында көп тұрасың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға сөзді орынсыз шашпау, ойланбай сөйлемеу керегін ескертеді. Егер адам көпшілік алдында…
Сөйлей білмес жамандар
Сөзді өзіне келтірер.
Көше білмес жамандар
Көшсе, көлік өлтірер.
Сөзді өзіне келтірер.
Көше білмес жамандар
Көшсе, көлік өлтірер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзді де, істі де жөндеп ұстай алмайтын адамның зияны өзіне ғана емес, айналасына да…
Сөйлей-сөйлей шешен,
Көре-көре көсем боласың.
Көре-көре көсем боласың.
Негізгі мағынасы Көп сөйлеп, сөзді жаттықтыра берген адам шешен болады, көпті көріп, тәжірибе жинаған адам көсем болады…
Су ағады сағадан,
Жол болады ағадан.
Жол болады ағадан.
Негізгі мағынасы Су бастауынан ағады, ал жол үлкеннен басталады. Өзен бастауынан нәр алғаны сияқты, кішілердің жолы…
Су аяғы құрдым.
Негізгі мағынасы «Су аяғы құрдым» деген мақалдың тура мағынасы — судың соңғы баратын жері, яғни терең құдық, шұңқыр…
Суға кеткен тал қармайды.
Негізгі мағынасы Суға батып бара жатқан адам жағадағы талдың бұтағына, қолына ілінген кез келген нәрсеге жармасады. Тал…
Суға сиген - атасының сақалына сиген.
Негізгі мағынасы Суға сиген адам өз атасының сақалына сигенмен бірдей. Мақал судың қасиетін, оны ластамау тыйымын…
Судай тұнық, сүттей ақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреудің ниеті мен пиғылының өте таза, адал, кіршіксіз екенін білдіреді. Тура мағынасында…
Суды құм бөгейді,
Дауды қыз бөгейді.
Дауды қыз бөгейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: судың жолын құм бөгей алады, ал даудың алдын алуға немесе басылуына қыз…
Судың басы бұлақ болса да,
Аяғы құяр теңізге.
Жақсыдан жаман туса да,
Тартпай қоймас негізге.
Аяғы құяр теңізге.
Жақсыдан жаман туса да,
Тартпай қоймас негізге.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезі мен тегінің, тәрбиенің әсерін терең түсіндіреді. Тура мағынасында су да…
Судың жолын құм бөгер,
Ердің жолын сұм бөгер.
Ердің жолын сұм бөгер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: судың ағысын құм тоқтата алады, ал ер адамның жолын сұм, яғни арам ниетті…
Су жұмсақ, тамшылап тасты теседі,
От жұмсақ, темірді балқытады.
От жұмсақ, темірді балқытады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — су қатты көрінбесе де, үздіксіз тамшылап, ең мықты тасты да теседі; от та…
Су ішкен құдығыңа түкірме.
Негізгі мағынасы Суын ішкен құдығыңа түкірме: бір күні шөлдеп, тағы соған келуің мүмкін. Мақал өзіңе жақсылық жасаған…
Су қадірін шөл зардабын шеккен біледі.
Негізгі мағынасы Су қадірін шөл зардабын шеккен біледі деген мақалдың тура мағынасы — су таппай, шөлдің азабын тартқан…
Сусыз жердің шөбі аясыз,
Ұлсыз елдің малы аясыз.
Ұлсыз елдің малы аясыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — суы жоқ жерде шөптің көктемей, күйзеліп өсуі; ал ұл жоқ елде малдың…
Су тоқтаса тоқтар, сұм тоқтамас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: су өз арнасымен ақпаса, тоқтап қалады. Ал астарлы мағынасы: табиғаттағы…
Су төркіні - әуіз,
Сөз төркіні - ауыз.
Сөз төркіні - ауыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің қайдан шығатынын, қайнар көзі ауыз екенін меңзейді. Тура мағынада су қай жерден…
Суық бауыр баладан суыртпақ жіп күтпе,
Негізгі мағынасы Бауыры суық, яғни туған-туысқа жылуы жоқ баладан суыртпақ жіптей де көмек күтпе. Суыртпақ — матаның…
Суық сөзді сұмырай айтады.
Негізгі мағынасы «Суық сөзді сұмырай айтады» деген мақал адамның ащы, жүрекке тиетін, кекесінді не мейірімсіз сөз айтуы…
Сүзеген бұқа мүйізін жасырмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында сүзеген, яғни шайқасқыш бұқаның мүйізі әрдайым алда жүретінін білдіреді…
Сүзеген сиырға Қүдай мүйіз бермейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сүзеген, яғни ашулы, басқаға мүйізімен тиісетін сиырға Құдай мүйіз…
Сүйген құлдың аты көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің сүйікті, қымбат көретін құлының аты жиі айтыла береді, жұртқа да…