Шыбығы шырпылмаған,
Қылауына қыл түспеген.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір істің не адамның әлі толық қалыптаспағанын, тәжірибе жинамағанын білдіреді. Тура мағынада шырпының шыбығы әлі жануға дайын емес, ал қылауы да қыл түсіп, өңделмеген күйінде тұр. Астарлы мағынада — бір нәрсе пісіп-жетілмеген, әбден сұрыпталмаған, кемшілігі көп дегенді меңзейді. Әсіресе адам мінезі, ойы, ісі туралы айтқанда, «әлі шикі», «таңдалып, сыналып болмаған» деген ой шығады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «шыбық» пен «қылау» — тұрмыстық қарапайым заттар. Шыбық шырпылса ғана от тұтатады, яғни дайындық, өңдеу қажет. Ал қылауға қыл түспеу — беті де, болмысы да әлі өңделмегенін көрсететін бейне. Осы арқылы халық бір нәрсенің сапалы болуына уақыт, күтім, тәжірибе керек екенін астарлап жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де оқуда, жұмыста, қарым-қатынаста қолдануға болады. Мысалы, жаңа қызметке келген жас маман әлі тәжірибесіз болса, оның жұмысын «шыбығы шырпылмаған» деп бағалауға болады. Яғни ол жаман емес, бірақ әлі қалыптасып, шыңдалуы керек.
Qylaýyna qyl túspegen.