Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
404.9K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
Оқалақ тиген танадай өкіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай әлсіз көрінгеннің өзі ауыр тиіп, жанға батқанда қатты дауыстап, шағымданып кететі...
Асыл айнымас, алтын шірімес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша асыл зат та, алтын да уақыт өте бұзылмайды, сапасын жоғалтпайды....
Атымды ата да, сыбағамды итке сал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің атын атап, соған тиесілі сыбағаны итке беру. Астарлы мағынасы:...
Бар мақтанса табылар,
Жоқ мақтанса шабылар.
Жоқ мақтанса шабылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бар нәрсесі, дәулеті, мүмкіндігі бар адам мақтанса, оның сөзіне лайық...
Мешкей қусынып асайды.
**Негізгі мағынасы** «Мешкей қусынып асайды» деген мақал ашкөз, тоя білмейтін адам тамақты ұртына толтырып, әдепсіз түр...
Ұры өле-өлгенше ақпын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өтірік пен екіжүзділіктің ешқашан арылмайтынын меңзейді. Ұры өз ісінің теріс екенін біле...
Арық пен семіздің бауыры бірдей,
Жақсы мен жаманның жаны бірдей.
Жақсы мен жаманның жаны бірдей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы көрінісі бөлек болса да, барлық адамның жаны мен табиғаты бірдей екенін меңзейді....
Жақсыны арман аздырар,
Жаманды құлқын тоздырар.
Жаманды құлқын тоздырар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезінің түбін екі түрлі қасиетпен ашады. Жақсы адам арман-мақсатқа, биік мұратқа ұ...
Жалғанға жалқау нанады, не аңқау нанады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жалған сөзге, өтірікке көбіне жалқау адам мен аңқау адам сенеді. Астар...
Түзде мырзаң, үйде сырдаң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның мінезіндегі екіжүзділікті, сыртқа жақсы көрініп, үй ішінде салқын, қабағы қатулы...
Сараңның жиған малы арам.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сараң адамның дүние-мүлкі қанша көп болса да, оның берекесі болмайтынын білдіреді. Тура м...
Қожа аштан өледі, төре - тамақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қожа да, төре де тамақтан қайтыс болады деген сөз емес. Астарлы мағына...
Тілмен байланған қолмен шешілмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің күші кейде істен де, қол күшінен де өткір екенін білдіреді. Тура мағынасында бір н...
Арсыздың сөзінде тұрақ жоқ,
Көзі бар да, құлақ жоқ.
Көзі бар да, құлақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** Арсыз адам айтқан сөзінде тұрмайды, уәдесіне берік болмайды. Мақал тура мағынада: сөзі бар, бірақ с...
Сиырдың майы жанға рахат,
Зығырдың майы тәнге рахат.
Зығырдың майы тәнге рахат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сиыр майы асқа қосылса, дәм беріп, адамға жағымды болады; ал зығыр май...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.