Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
529K
Қаралым
240
Орташа
Сұрыптау:
Байғұстың асын «біссіміллә» құртады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның бар азғана асын «біссіміллә» деп отырып тауысып жіберуге...
Біреудің палауынан өзімнің көмешім артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз еңбегімен тапқан, өзі үйренген, өзі жейтін несібенің қадірлі екенін білдіреді....
Азатын елді ұрысы билейді,
Озатын елді дұрысы билейді.
Озатын елді дұрысы билейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тағдыры екі түрлі бағытқа түсетінін көрсетеді. Егер ел ішінде азғындық, алауыздық,...
<<Ал>> десең қуанады, «бер» десең күйінеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезіндегі сараңдық пен пейілсіздікті әжуалайды. Біреу «ал» десе, яғни өз пайдасына...
<<Сіз, біз» деген - сөздің желімі,
Өтірік - шындықтың келіні.
Өтірік - шындықтың келіні.
**Негізгі мағынасы** «Сіз, біз» деп сөйлеу — адамдар арасындағы сыйластықты, ілтипатты ұстайтын әдепті сөз. Ал «сөздің ж...
«Алдияр, алдияр!» десе, далияр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге жалбарынып, орынсыз жағыну мен құр сөзге сенудің соңы оп-оңай алдану екенін меңз...
«Ахахумен» жиған мал «охохумен» кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбексіз, ысыраппен, бос қиялмен немесе дұрыс басқарылмай жиналған мал-мүліктің тез арада...
«Баймын» деп мақтанба, жарлылық бар,
«Көппін» деп мақтанба, жалғыздық бар.
«Көппін» деп мақтанба, жалғыздық бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды шектен тыс мақтанудан, өз жағдайына тым сеніп кетуден сақтандырады. Біреудің байлы...
«Бақ» десең де, «шақ» десең де жейді арыстан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — арыстанның не «бақ» деп, не «шақ» деп атағанға қарамай, бәрібір жей бе...
«Жемеймін, жемеймін» деп,
жеңді білектей құйрықты тауысыпты.
жеңді білектей құйрықты тауысыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауызша айтқан сөзі мен іс жүзіндегі әрекеті сәйкес келмесе, сөзі бос, уәдесі құрғ...
«Кел, кел» көп болса, ит те салауатты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір итке бірнеше адам қайта-қайта «кел» деп шақырса, ол абдырап, әркімн...
«Кетем!» деген қыз,
«Көке!» десең де тұрмайды.
«Көке!» десең де тұрмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың өз көңілі ауып, кетуге бел буған сәтінде, қанша жалынсаң да не қанша еркелеті...
«Тоба! Тоба!>> тоң майды да ит жейді екен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде күтпеген, тіпті адам ойына кірмейтін құбылыстар болатынын білдіреді. Тура мағынасы...
«Үһ!» десең ұшып кетеді,
Өпсең ұмытып кетеді.
Өпсең ұмытып кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өте нәзік, сезімтал қарым-қатынас керек екенін аңғартады. Бір нәрсеге дөрекі үн қа...
«Әрі жат!», «Бері жат!» - төсек тарлығы,
«Сенікі», «Менікі» - көңіл тарлығы.
«Сенікі», «Менікі» - көңіл тарлығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — төсек тар болса, адамдар бір-біріне «әрі жат», «бері жат» деп ығысады....
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.