Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
249.9K
Қаралым
216
Орташа
Сұрыптау:
Тай атқа, ат мұратқа жеткізер.
**Негізгі мағынасы** «Тай атқа, ат мұратқа жеткізер» деген мақалдың тура мағынасы — тай өсіп, жақсы бапталса, кейін ат...
Кәрі қыздың ұяты босаға аттағанша.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бойжеткен қыздың абыройы, ибасы мен ұяты үйде жүргенде-ақ қатты сақталатынын білдіреді. Т...
Тұңғиық қара суға
Түйе бойлап шыға алмас.
Кім атадан жаман туса,
Сөзі оның пұл болмас.
Түйе бойлап шыға алмас.
Кім атадан жаман туса,
Сөзі оның пұл болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның шыққан тегі мен тәрбиесінің оның қадір-қасиетіне әсер ететінін айтады. Тұңғиық қа...
Көргені жаман көпті алдар.
**Негізгі мағынасы** «Көргені жаман көпті алдар» деген мақал адам бойындағы теріс тәрбие, жаман әдет пен бұзылған орта...
Көңілі алаңның ісі шала.
**Негізгі мағынасы** «Көңілі алаңның ісі шала» деген мақал адамның ойы шашыраңқы, жүрегі басқа жаққа ауып тұрса, бастағ...
Күңнің өз күңкілін,
Өзіне қимайсың ба?!
Өзіне қимайсың ба?!
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің өз мінін, өз ішіндегі реніш пен қыңырлығын өзгеге артпай, алдымен өз бойынан ізд...
Бір кең жеңге қарулы көп қол сияды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кең жеңге көп қол сияды, яғни кең киімге қол еркін сыяды. Астарлы мағын...
Аруанадан туған кез өркеш,
Арқасын төсер ауырға.
Арқасын төсер ауырға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аруана түйеден туған ботаның өркеші де соған ұқсап, ауыр жүкке төзімд...
Еңбек түбі - зейнет,
Еңбек - адамның екінші анасы.
Еңбек - адамның екінші анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің адам өміріндегі орнын терең түсіндіреді. «Еңбек түбі - зейнет» дегені: адам маңд...
Бұзық адам бетті келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бұзық, әдепсіз, тәртіпсіз адам өз мінезін ашық көрсетіп қана қоймай, бетсіздікке де бара...
Қажу қартқа да ұят.
**Негізгі мағынасы** «Қажу қартқа да ұят» деген мақал адамның жасы ұлғайса да, еңсесін түсіріп, тез шаршап, жігерсіздік...
Жақсының жалғасы болса игі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы адамның артында оны жалғастыратын, жолын ұстайтын ұрпағы, ісін ө...
Асау атты таға тоқтатады.
**Негізгі мағынасы** Асау атты да таға тоқтатады деген сөздің тура мағынасы — жуас емес, шапшаң да мінезді жылқыға тағыл...
Жақсы әйел - ері ұялар іс қылмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы жардың отбасындағы орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында, жақсы әйел күйеу...
Сыртың сыйлы болғанша,
Ішің майлы болсын.
Ішің майлы болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы көріністің жылтырағанынан гөрі, ішкі мазмұнның бай, мінездің жақсы болғаны маңызды...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.