Келін - келсап, бала - балшық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы келінді келсапқа, баланы балшыққа теңейді. Астарлы мағынасы — жас келін де, кішкентай бала да үй ішінде көп ықпалға түсетін, тез қалыптасатын жандар. Келінді жаңа түскен соң үлкендердің тәрбиесі, отбасының әдебі, шаңырақтағы мінез тез өзгертеді; ал бала ата-ананың айтқанына, көрген үлгісіне қарай өседі. Сондықтан үй ішіндегі тәрбие мен сыйластықтың маңызы зор екенін аңғартады.
Образдар мен теңеулер
«Келсап» — дәнді түйіп, ұсақтайтын ауыр құрал. Бұл бейне келінді үй тіршілігіне икемделіп, көп нәрсеге бейім екенін меңзейді. «Балшық» — қалай илеуіңе қарай кез келген пішінге түсетін жұмсақ зат. Ол баланың мінезі мен болмысы тәрбиелеуші ортаның қолында қалыптасатынын білдіреді. Екі образ да адамның алғашқы ортаға тәуелділігін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал баланы да, жас отбасын да дұрыс бағытта тәрбиелеудің маңызын айтуда қолданылады. Мысалы, жас келін келген үйде үлкендер сыпайылық көрсетіп, жақсы сөз айтса, ол да сол ортаға тез сіңісіп кетеді. Сол сияқты балаға ұрсып емес, үлгімен тәрбие берген дұрыс деген ойды жеткізеді.