Абада мал қалса, қатын қарар,
Ниеті бар болса, жанын салар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: үйде мал қалса, оны әйел қарайды, ал ниеті түзу, жауапкершілігі бар адам бар жанын салып еңбек етеді. Астарлы мағынасы — отбасы тірлігі мен шаруаның берекесі ниетке, адал еңбекке және міндетті сезінуге байланысты. Яғни, іс тек күшпен емес, ықыласпен, жанашырлықпен атқарылса ғана нәтиже береді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» — тұрмыстың, ырыс-несібенің белгісі. «Қатын қарар» дегені — үй ішінің шаруасын ұқыппен ұстайтын адам барын меңзейді. Ал «жанын салар» тіркесі істі жүрекпен, толық жауапкершілікпен істеуді білдіреді. Мұнда ниет пен еңбек бір-бірінен ажырамайтын екі ұғым ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген жұмысқа жауапкершілікпен қарауға шақырады. Мысалы, бір адам өз кәсібін ашса, табысқа жету үшін тек жоспар құрып қана қоймай, күнде еңбек етіп, ұқыптылық танытуы керек. Сонда ғана іс ілгері басады, отбасы да, шаруасы да түзеледі.
Nıeti bar bolsa, janyn salar.