Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
192.8K
Қаралым
167
Орташа
Сұрыптау:
Есінеу-есінеу бір екен,
Есіл де менің қатыным.
Есіл де менің қатыным.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бір істі қайталап, нәтижеге жетпесе де, одан бас тартпай, сол әрекетті жалғастыра...
Диқан нанын жейді,
Жалқау арын жейді.
Жалқау арын жейді.
**Негізгі мағынасы** Диқан еңбектің арқасында өз нәпақасын тауып, адал асына жетеді. Ал жалқау адам еңбек етпегендіктен,...
Науды аяма, дауды ая.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүк артып, шаруа істеуге жарайтын нәрсені, яғни нау сияқты қажет құрал...
Тазалық - иманның жартысы.
**Негізгі мағынасы** «Тазалық - иманның жартысы» деген мақалдың тура мағынасы — адамның дене, киім, үй-жай тазалығын са...
Ісі ерсінің түсі ерсі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның істеген ісі мен соған сай көрінетін беделі бір-бірімен тығыз байланысты екенін бі...
Қыдырмашыл шешенің қызы бастаңғышыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қыдырып, ел аралап жүретін шешенің қызы да бастаңғыға жақын келеді дег...
Қызды ауыл көңілді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қыздары бар ауылдың тіршілігі қызық, думанды, шуақты болады деген ой....
Ақылды қызға ана көп,
Аяулы жанға пана көп.
Аяулы жанға пана көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылды, ибалы, жақсы мінезді қыздың айналасында қамқор, құрмет көрсететін адамдар көп бол...
Әр баланың қолында бір шақалақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әр баланың қолында бір кішкентай шақалақ, яғни әркім өзіне тиесілі нәр...
Жетімнің тапқанын ит жер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жетімнің маңдай терімен, тынымсыз еңбегімен тапқан дүниесі де берік қорғалмай, жеңіл-желп...
Ақ сәлделі қожадан
Ақ жаулықты қатын артық.
Ақ жаулықты қатын артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы діндарлық пен көрініп тұрған абыройдың өзінен гөрі, ақылға қонымды, мейірімді, өмі...
Айлас қатын мұңдас.
**Негізгі мағынасы** «Айлас қатын мұңдас» деген мақал сырттай қарағанда әйелдің айлакер, пысық болатынын меңзейді. Алайд...
Әдеп - ар жемісі,
Ұят - адамдық белгісі.
Ұят - адамдық белгісі.
**Негізгі мағынасы** Әдеп — адамның ішкі мәдениетінен, тәрбиесінен, көрген өнегесінен туатын қасиет. Ал ар — адамның нам...
Әйелдің абыройы - дақ түспеген ары.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел адамның қадір-қасиеті оның ар-намысымен өлшенетінін айтады. Тура мағынасында, «абыр...
Асырайтын жас болса,
Өлетұғын кәрі жоқ.
Өлетұғын кәрі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жас адам бар жерде кәріні асырауға мүмкіндік бар, яғни еңбек ете алатын...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Әрлі болғанша, арлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы сұлулығы мен сән-салтанатынан гөрі, ішкі тазалығы мен адамгершілігі маңыз...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.