Кішіпейілділіктен кішіреймейсің.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Кішіпейілділік — адамның әлсіздігі емес, керісінше оның биік мінезі. Бұл мақал тура мағынасында өзін төмен ұстап, басқаны сыйлау туралы айтылғанымен, астарында адам кішіпейіл болса, қадірі кемімейтіні, қайта беделі арта түсетіні жатыр. Яғни мақтаншақтық адамды өсірмейді, ал қарапайымдық пен ізет адамды көркейте түседі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кішіреймейсің» сөзі адамның намысы түсіп кетпейтінін білдіреді. Халық кішіпейілділікті өзіңді төмендету емес, мінезді жұмсарту, сабыр сақтау, көппен тіл табысу деп түсіндіреді. Бұл жерде «кішік» сөзі сыртқы қалыпты емес, ішкі мәдениетті көрсететін образ ретінде қолданылған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал қызметте, оқу орнында, әлеуметтік ортада өте өзекті. Мысалы, өз жұмысын жақсы білетін маман әріптесіне дөрекі сөйлемей, бәріне бірдей сыпайы қараса, оның беделі төмендемейді, қайта сыйы артады. Кішіпейіл адамды жұрт жақсы қабылдайды, өйткені ол өзгеге орын беріп, ортада татулық сақтайды.