Хан туралы 67
Хан туралы мақал-мәтелдер билік, әділдік, ел басқару және халықтың ханға қояр талабы жайлы ойды жинақтайды.
67
Мақал-мәтелдер
7.2K
Барлық қаралым
107
Орташа қаралым
Мақал-мәтелдер
Сорттау:
Хандікі қазынада.
Ханды Құдай ұрарында,
Қарашасымен қас болар.
Қарашасымен қас болар.
Ер екі айтса - ез,
Хан екі айтса - қатын.
Хан екі айтса - қатын.
Әр ханның тұсында бір сұрқылтай.
Хан қасында уәзір білгіш болса,
Қара жерде кеме жүргізеді.
Қара жерде кеме жүргізеді.
Жер таусыз, ел хансыз болмас.
Үлгісізден би қойсаң, үлгісі болмайды, Қаһарсыздан хан қойсаң, өсиеті болмайды.
Бір кісі таққа мінсе,
Қырық кісі атқа мінеді.
Қырық кісі атқа мінеді.
Ханды Құдай ұрғаны - халқымен жау болғаны.
Биді Құдай ұрганы - билігі дау болғаны.
Биді Құдай ұрганы - билігі дау болғаны.
Патшаң соқыр болса, көзіңді қысып сөйле.
Хан - Алланың жердегі елшісі.
Аспандағы Айдан не пайда,
Жылынуға қолың жетпесе.
Жылынуға қолың жетпесе.
Ханда қырық кісінің ақылы бар.
Хандар киер мұрақты,
Қараша киер құрақты.
Қараша киер құрақты.
Ханның ісі қараға түсіпті.
Ең көп қаралған осы тақырыпта
«Хан туралы» мақал-мәтелдер қазақтың дәстүрлі қоғамындағы билік пен жауапкершіліктің мәнін ашады. Бұл нақылдарда ханның елге қорған болуы, әділ төрелік айтуы, ақылмен басқаруы және халықтың бірлігін сақтау сияқты қағидалар жиі айтылады.
Категориядағы сөз мәйектері ханның да мінсіз емес екенін, бірақ оның шешімі мен мінезі бүкіл жұрттың тұрмысына әсер ететінін еске салады. Сондай-ақ би мен батыр, ақылман мен қараша қатынасы, кеңес құру, әділетке жүгіну секілді тақырыптар арқылы ел басқарудың өлшемі мен халықтың үміті көрініс табады.
Категориядағы сөз мәйектері ханның да мінсіз емес екенін, бірақ оның шешімі мен мінезі бүкіл жұрттың тұрмысына әсер ететінін еске салады. Сондай-ақ би мен батыр, ақылман мен қараша қатынасы, кеңес құру, әділетке жүгіну секілді тақырыптар арқылы ел басқарудың өлшемі мен халықтың үміті көрініс табады.