Имандылық иірімдері туралы 564
Имандылық туралы қазақ мақал-мәтелдері: ар-ождан, адалдық, мейірім мен рухани тәрбиеге жетелер нақылдар.
564
Мақал-мәтел
129.2K
Қаралым
229
Орташа
Сұрыптау:
Құдай - хақ , Құран - ақиқат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал Құдайдың барлығын, құдіретін және әділдігін мойындауды білдіреді. «Хақ» сөзі — шын, рас,...
Зергердің пірі - Дәуіт пайғамбар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал зергерлік өнердің қасиетін, шеберліктің киесін білдіреді. Тура мағынасында, зергерлер өз...
Жалғыздың діні қатты.
**Негізгі мағынасы** Жалғыз адам өз дініне, сеніміне, ұстанымына берік болады деген ой айтылады. Тура мағынасында жалғыз...
Кеудесі жақсылардың алтын сандық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы, парасатты, өнегелі адамның ішкі дүниесі аса бай екенін білдіреді. Тура мағынасында...
Үлкеннің өмірі уәжіп.
**Негізгі мағынасы** Үлкен кісі — өмір көрген, көпті көріп, көпті түйген адам. Сондықтан оның айтқаны, көрсеткен жолы, б...
Малым - жаным садағасы,
Жаным - арым садағасы.
Жаным - арым садағасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде құндылықтардың өзара таразысын көрсетеді. Біріншіден, мал-мүлік, дүние...
Ұят иманда.
**Негізгі мағынасы** «Ұят иманда» деген мақал адамның ар-ожданын, ұялу сезімін иманмен тікелей байланыстырады. Яғни шын...
Адал ниет - ақ көйлек.
**Негізгі мағынасы** Адал ниет адамның ішкі тазалығы мен шынайы пиғылын білдіреді. Мақалдың тура мағынасында «ақ көйлек»...
«Құлқуалламен» қойды құртты,
«Ассалаумен» асты құртты,
Енді жан-жағын қармауды шығарды.
«Ассалаумен» асты құртты,
Енді жан-жағын қармауды шығарды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екіжүзді, сырттай діндар көрініп, іштей пайда көздейтін адамды әшкерелейді. «Құлқуалламен...
Адалдық аздырмас,
Арамдық бойды жаздырмас.
Арамдық бойды жаздырмас.
**Негізгі мағынасы** Адалдық адамды төмендетпейді, керісінше арын таза ұстап, абыройын сақтайды. Ал арамдыққа барған кіс...
Ауру берген Құдай әл де береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамға келген ауруды да, оны жеңілдететін немесе жазатын күшті де Құдай...
Қашқан да Құдай дейді ,
Қуған да Құдай дейді .
Қуған да Құдай дейді .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауыр сәтте де, қуанышты сәтте де бір Аллаға сыйынып, соған жүгінетінін білдіреді....
Аллаға шек жоқ .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Алланың шегі, шеті жоқ деген сенім. Астарлы мағынасы — Жаратушының құд...
Әйелдің абыройы - дақ түспеген ары.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел адамның қадір-қасиеті оның ар-намысымен өлшенетінін айтады. Тура мағынасында, «абыр...
Әлі кеткен Құдайға тапсырады .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қолынан іс келмей, қайраты қайтқанда, шарасыз күйге түскенін білдіреді. Тура мағы...
Ең көп оқылған
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
Әрлі болғанша, арлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы сұлулығы мен сән-салтанатынан гөрі, ішкі тазалығы мен адамгершілігі маңыз...
Ақылың болса, арыңды сақта,
Ар, ұят керек әр уақытта.
Ар, ұят керек әр уақытта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылдың ең басты міндеті — адамды дұрыс жолда ұстап, ар-ұятын қорғау екенін айтады. Яғни...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Көңілсізден көзсіз бала туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көңілі жабырқау, іші мұңға толы әйелден көзсіз бала туады деген көне н...
«Имандылық иірімдері туралы» санатында адам бойындағы ар-ождан, адалдық, ұят, мейірім, сабыр секілді қасиеттерді ұлықтайтын қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Бұл нақылдар иманның тек діни ұғым емес, күнделікті мінез-құлық, ниет тазалығы, әділ сөз бен тура істің өлшемі екенін ұқтырады.
Мұндағы мақалдар үлкенді құрметтеу, кішіні қорғау, аманатқа беріктік, нәпсіні тию, жақсылықты жария қылмай жасау сияқты өмірлік қағидаларды бекітеді. Санат оқырманға рухани тәлім беріп, отбасылық тәрбиеде, сөз мәдениетінде және адамгершілік таңдауда бағыт-бағдар ұсынатын даналық қазынасын ашады.
Мұндағы мақалдар үлкенді құрметтеу, кішіні қорғау, аманатқа беріктік, нәпсіні тию, жақсылықты жария қылмай жасау сияқты өмірлік қағидаларды бекітеді. Санат оқырманға рухани тәлім беріп, отбасылық тәрбиеде, сөз мәдениетінде және адамгершілік таңдауда бағыт-бағдар ұсынатын даналық қазынасын ашады.