Құдайдың өзіне дұға үйреткендей.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал біреудің өз білгенін менсінбей, тіпті артық ақылгөйсіп, ең жоғарғы нәрсеге де үйреткісі келетін астамшыл мінезін әжуалайды. Тура мағынада «Құдайдың өзіне дұға үйрету» мүмкін емес, сондықтан астарында адамның шектен тыс мақтануы, орынсыз ақыл айтуы, өз орнын білмеуі жатыр. Мұндай сөз көбіне көп сөйлеп, бірақ шын мәнінде тәжірибесі аз, өзгені төмен көретін адамға қатысты айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы ең күшті образ — Құдай. Ол бәрінен жоғары, бәрін білуші ұғым ретінде алынған. Ал «дұға үйрету» — ең қарапайым мұсылмандық амалдың өзін үйретпек болу деген мағына береді. Осы қарама-қарсылық арқылы мақал адамның әбестікке дейін жеткен өркөкіректігін көрсетеді. Яғни, өзінен әлдеқайда биік, дана нәрсеге ақыл айту — орынсыздықтың шегі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал интернетте, жұмыста немесе күнделікті сөйлесуде орынсыз ақыл айтатын, бәрін білгішсінетін адамдарға қатысты қолданылады. Мысалы, жас маман тәжірибелі дәрігерге емнің бәрін өзі үйретпек болып сөйлесе, үлкендер: «Құдайдың өзіне дұға үйреткендей» деп ескертуі мүмкін. Бұл — кекету емес, адамның кішіпейіл болғаны дұрыс екенін білдіретін сөз.