Адал ниет - ақ көйлек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Адал ниет адамның ішкі тазалығы мен шынайы пиғылын білдіреді. Мақалдың тура мағынасында «ақ көйлек» — кір шалмаған, таза киім. Астарлы мағынасында адал адам да сол ақ көйлектей кіршіксіз, ниеті таза, сөзі мен ісі бір, ойы бұзылмаған болып көрінеді. Яғни адамның көркі сыртқы сәнімен емес, ниетінің тазалығымен өлшенеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ақ көйлек» тазалықтың, пәктіктің, ұят пен абыройдың белгісі ретінде алынған. Ақ түс қазақ танымында көбіне адалдықты, кіршіксіздікті, жақсы ниетті меңзейді. Көйлек адамның сыртқы бейнесі ғана емес, қоғам алдындағы беделін де аңғартады. Сондықтан бұл теңеу адамның ішкі әлемі мен сыртқы болмысының үйлесімді болуын білдіреді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте өзекті. Мысалы, бір адам қызметте не достықта пайда үшін емес, шын көңілмен көмектессе, оның адалдығы бірден байқалады. Қазір де сенім, сыйластық, таза қарым-қатынас ең алдымен адал ниеттен басталады. Адамның ниеті түзү болса, ісі де берекелі болады деген ой осы мақалға сыйып тұр.