Ерлік, батырлық туралы 287
Батылдық туралы мақал-мәтелдер ерлік, қайсарлық пен намысты дәріптеп, қиындықта тайсалмауға үндейді.
287
Мақал-мәтел
75.6K
Қаралым
263
Орташа
Сұрыптау:
Ерлік өлім ерді көбейтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ерлік жолында қаза тапқан адамның өзі өлсе де, аты өшпей, ел жадында қ...
Қашпай қорқайын ба?
**Негізгі мағынасы** «Қашпай қорқайын ба?» деген мақалдың тура мағынасы — адам қауіптен қашпаса, қорқуы да заңды деген...
Қуды мініп, құланды құрықтаған.
**Негізгі мағынасы** «Қуды мініп, құланды құрықтаған» деген мақал адам бойындағы ептілік пен айлакерлікті, қиын істі ше...
Бәйге ат мүсінін жасырады.
**Негізгі мағынасы** Бәйгеге шауып жүрген аттың шын күш-қайраты мен жарамдылығы сырт көзге бірден білінбеуі мүмкін. Сырт...
Ылдисыз өр болмайды,
Қапысын таппас ер болмайды.
Қапысын таппас ер болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде бәрі бірқалыпты, оңай жолмен болмайтынын аңғартады. «Ылдисыз өр болмайды» дегені —...
Жауға аттанар жігіт шыбықты ат мінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігіттің жауға, яғни қиын қауіпке, соғысқа не ауыр сынға барарда шын мәнінде мықты дайынд...
Батырдан - сауға, мергеннен - сыралғы.
**Негізгі мағынасы** Батырдан сауға, мергеннен сыралғы күту — халықтың ер жігіттен, қолы жүйрік, ісі епті адамнан бір иг...
Жүйрік жүлдесін алмай қоймайды.
**Негізгі мағынасы** «Жүйрік жүлдесін алмай қоймайды» деген мақал тура мағынасында бәйгеге қосылған тұлпардың шапшаңдығ...
Тәуекел ел сақтар.
**Негізгі мағынасы** Тәуекел ету — батыл қадам жасау, қорықпай әрекетке көшу деген сөз. Бұл мақалдың тура мағынасы: елді...
Жалғыз атты жарыстан қалмас.
**Негізгі мағынасы** «Жалғыз атты жарыстан қалмас» деген мақалдың тура мағынасы — бір ғана аты бар адам да жарысқа қаты...
Батыр өлсе, аты қалады,
Үргелек өлсе, артында несі қалады?
Үргелек өлсе, артында несі қалады?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — батыр адам өлсе де, оның аты мен жақсы ісі халық жадында сақталады. А...
Еркек қозы - құрбандық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — еркек қозы құрбандыққа жарайтын мал деген ұғым. Астарлы мағынасы — ер...
Қорқақ - қашқан кісі,
Батыр - шанышқан кісі.
Батыр - шанышқан кісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал батылдық пен қорқақтықтың айырмасын көрсетеді. Тура мағынасында қорқақ адам қауіптен қаш...
Қару күшті емес,
Қару ұстаған күшті.
Қару ұстаған күшті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қарудың өзі емес, оны ұстаған адамның күші маңызды. Астарлы мағынасы —...
Қайратсыз қорқақ мақтаншақ.
**Негізгі мағынасы** Қайратсыз қорқақ мақтаншақ деген мақал шын күш пен іс жүзіндегі батылдық жоқ адамның көбіне сыртта...
Ең көп оқылған
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Ат өнері білінбес,
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың мәні — аттың да, ердің де шын қабілеті сынақ үстінде ғана көрінеді. Тек қарап тұрып, б...
Аттан аттың несі артық?
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқыны да, ер азаматты да салыстыра отырып, олардың ең басты қадірі неде екенін көрсетед...
Қайрат деген қыран бар,
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қайрат пен сабырдың қаншалықты керек екенін меңзейді. Тура мағынасында қайрат — қы...
Батыр туса - ел ырысы,
Жаңбыр жауса - жер ырысы.
Жаңбыр жауса - жер ырысы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, батыр дүниеге келсе, елге қуаныш пен қорған болады; жаңбыр жаус...
«Батылдық туралы» мақал-мәтелдер қазақтың ерлікке, намысқа, тәуекелге деген көзқарасын жинақтайды. Бұл нақыл сөздер жауынгерлік рухты ғана емес, күнделікті өмірде әділдікті қорғау, жауапкершілік алу, қорқынышты жеңу сияқты қасиеттерді де дәріптейді.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.