Алысқан жауға арқаңды көрсетпе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жаумен бетпе-бет келгенде именіп, әлсіздік танытпа, кері шегінбе, қарсы тұра біл дегенді білдіреді. Тура мағынасында — шайқаста арқаңды көрсету, яғни қашу немесе бұрылып кету. Астарлы мағынасы — кез келген қауіп, қысым, сынақ алдында батыл болып, намысты қолдан бермеу. Халық мұнда ерлік пен қайсарлықты жоғары қояды.
Образдар мен теңеулер
«Жау» сөзі тек сыртқы дұшпанды ғана емес, адамға кесірін тигізетін кез келген қарсы күшті аңғартады. «Арқаңды көрсету» — қорқақтықтың, берілудің белгісі. Ал оған қарсы тұру — рухтың мықтылығын, табандылықты білдіреді. Мақалда дене қимылы арқылы мінездің сипаты берілген: адамның қай жаққа бұрылғаны емес, қай сәтте тайсалмай тұрғаны маңызды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал қиын жағдайдан қашпай, жауапкершілікті мойынға алуға үндейді. Мысалы, жұмыста әділетсіз сынға ұшыраған адам үндемей шегінбей, дәлелін келтіріп, өз ұстанымын сабырмен қорғайды. Сонда мақалдың мәні — батылдық, намыс және беріктік болып көрінеді.