Бала туралы 220

«Бала туралы» мақал-мәтелдер бала тәрбиесі, ата-ана жауапкершілігі мен ұрпақ мәнін дәріптейтін халық даналығы.

220
Мақал-мәтел
51.4K
Қаралым
233
Орташа
Ашамай нардан үлкен,
Бала ханнан үлкен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, кішкентай ашамай кейде нардан да үлкен көрінеді, ал бала кей жа...
LAT 170
Тәрбиені тай-өгізге жеккен.
**Негізгі мағынасы** «Тәрбиені тай-өгізге жеккен» деген мақал тәрбиені өте жас кезден бастау керек екенін білдіреді. Ту...
LAT 170
Әкеде де әке,
Балада да бала бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әкенің де өзіндік орны, беделі, өмір көрген тәжірибесі бар, ал баланың...
LAT 169
Күнсіз гүл өспес,
Күтімсіз ұл өспес.
**Негізгі мағынасы** Күннің нұры болмаса, гүл жайқалып өспейді. Сол сияқты бала да, әсіресе ұл бала, дұрыс күтім, тәрбие...
LAT 168
Шешесі бар жетімнің басында
тарақ пен қол ойнар;
Шешесі жоқ жетімнің басында
бит пен сірке ойнар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ана мейірімінің, аналық қамқорлықтың қандай қымбат екенін көрсетеді. Тура мағынасында, ше...
LAT 168
Ерке бала ел болмас.
**Негізгі мағынасы** «Ерке бала ел болмас» деген мақал баланы шектен тыс еркелетіп, ырыққа көндірмей өсірудің дұрыс еме...
LAT 168
Халықты дана қосады,
Әйел мен ерді бала қосады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — халықтың ішіндегі татулық пен тұтастықты сақтайтын да, ер мен әйелді б...
LAT 168
Баланың істегені білінбейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бала істеген ісінің салдарын бірден аңғармайды, оның әрекеті үлкендерд...
LAT 167
Ел болам десең, бесігіңді түзе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — елдің іргесін берік ету үшін ең әуелі бесікті, яғни сәбидің өсу ортас...
LAT 167
Жөке жамылған әкеден,
Туырлық жамылған бала дәметеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үй ішіндегі киімі жұпыны, жағдайы төмен әкенің баласы да сондай тұрмыс...
LAT 167
Құдайдан бала сұрасаң, береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Алладан перзент сұраған адамға бала берілуі мүмкін деген сенім. Астарл...
LAT 166
Ананың көңілі қызында,
Қызының көңілі қызылда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ананың жүрегі әрқашан өз қызын ойлап, соның амандығы мен абыройын тілейтінін білдіреді. Т...
LAT 166
Үйің үй-ақ екен,
Ішінде ойнайтын бала болса.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үйдің әсемдігі мен сәні тек қабырғасында емес, ішінде бала ойнап, күлк...
LAT 165
Жас ағашқа сүйеніп кәрі ағаш күнелтер.
**Негізгі мағынасы** Жас ағашқа сүйеніп кәрі ағаш күнелтер деген мақалдың тура мағынасы — қарт, әлсіз ағаш жас, иілгіш а...
LAT 164
Жөргекте жабысқан ауру өлмей қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаңа туған нәресте жөргектегі кезінен бойға сіңген дерт, мінез не кесел оңайлықпен кетпей...
LAT 164

Ең көп оқылған

Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
6 LAT 971
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
1 LAT 855
Кәрі қыз бала тапса,
Қоярға жер таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында жасы келген қыздың бала сүйсе, қатты қуанып, не істерін білмей абдырап қ...
LAT 660
Ұлға отыз үйден тыйым,
Қызға қырық үйден тыйым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыз тәрбиесінің өте жауапты іс екенін білдіреді. Тура мағынасында, балаға бір ғана...
LAT 569
Бала - ананың бауыр еті, көз нұры.
**Негізгі мағынасы** «Бала – ананың бауыр еті, көз нұры» деген мақал ананың балаға деген сүйіспеншілігі мен мейірімінің...
1 LAT 539
«Бала туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың ұрпаққа деген көзқарасын, тәрбиенің өзегін және ата-ананың парызын жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санаттағы даналықтар баланың мінезін қалыптастыру, білімге баулу, еңбекке үйрету, үлкенді сыйлау секілді құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.

Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.