Бала туралы 220
«Бала туралы» мақал-мәтелдер бала тәрбиесі, ата-ана жауапкершілігі мен ұрпақ мәнін дәріптейтін халық даналығы.
220
Мақал-мәтел
63.1K
Қаралым
286
Орташа
Сұрыптау:
Ана тілін алмаған ұл,
Аман болсын да, жүре берсін.
Аман болсын да, жүре берсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың, әсіресе ананың ақылы мен тәрбиесін тыңдамаған баланың өмірі оңай болмайтынын...
Жас ағашқа сүйеніп кәрі ағаш күнелтер.
**Негізгі мағынасы** Жас ағашқа сүйеніп кәрі ағаш күнелтер деген мақалдың тура мағынасы — қарт, әлсіз ағаш жас, иілгіш а...
Жөке жамылған әкеден,
Туырлық жамылған бала дәметеді.
Туырлық жамылған бала дәметеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үй ішіндегі киімі жұпыны, жағдайы төмен әкенің баласы да сондай тұрмыс...
Халықты дана қосады,
Әйел мен ерді бала қосады.
Әйел мен ерді бала қосады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — халықтың ішіндегі татулық пен тұтастықты сақтайтын да, ер мен әйелді б...
Жас бота боздаса,
Жас бала қосыла боздайды.
Жас бала қосыла боздайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас нәрсенің мұңы мен зарын өзіне жақын жан да бірге сезінетінін білдіреді. Тура мағынасы...
Ерке бала ел болмас.
**Негізгі мағынасы** «Ерке бала ел болмас» деген мақал баланы шектен тыс еркелетіп, ырыққа көндірмей өсірудің дұрыс еме...
Күнсіз гүл өспес,
Күтімсіз ұл өспес.
Күтімсіз ұл өспес.
**Негізгі мағынасы** Күннің нұры болмаса, гүл жайқалып өспейді. Сол сияқты бала да, әсіресе ұл бала, дұрыс күтім, тәрбие...
Жөргекте жабысқан ауру өлмей қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаңа туған нәресте жөргектегі кезінен бойға сіңген дерт, мінез не кесел оңайлықпен кетпей...
Ерке баланың көзі жасты,
Аяғын бұзау басты.
Аяғын бұзау басты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерке, шолжаң өскен баланың мінезі кейде өзіне де, айналасына да қолайсыз болатынын меңзей...
Баланың істегені білінбейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бала істеген ісінің салдарын бірден аңғармайды, оның әрекеті үлкендерд...
Ашамай нардан үлкен,
Бала ханнан үлкен.
Бала ханнан үлкен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, кішкентай ашамай кейде нардан да үлкен көрінеді, ал бала кей жа...
Аталы баланың өзі тойған,
Жетім баланың көзі тойған.
Жетім баланың көзі тойған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әкесі бар, тірегі бар бала өз несібесіне өзі жетіп, тояды; ал жетім бал...
Құдайдан бала сұрасаң, береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Алладан перзент сұраған адамға бала берілуі мүмкін деген сенім. Астарл...
Үйің үй-ақ екен,
Ішінде ойнайтын бала болса.
Ішінде ойнайтын бала болса.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үйдің әсемдігі мен сәні тек қабырғасында емес, ішінде бала ойнап, күлк...
Ұлы жол үйдің табалдырығынан басталады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұзақ сапар, алыс жол адамның өз үйінен, табалдырықтан аттаудан бастал...
Ең көп оқылған
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Кәрі қыз бала тапса,
Қоярға жер таппайды.
Қоярға жер таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында жасы келген қыздың бала сүйсе, қатты қуанып, не істерін білмей абдырап қ...
0, Құдайым, бала бер,
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам баласын Құдайдан тілегенде, тек ұрпақ беруді емес, оған ақыл, сан...
Ұлға отыз үйден тыйым,
Қызға қырық үйден тыйым.
Қызға қырық үйден тыйым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыз тәрбиесінің өте жауапты іс екенін білдіреді. Тура мағынасында, балаға бір ғана...
«Бала туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың ұрпаққа деген көзқарасын, тәрбиенің өзегін және ата-ананың парызын жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санаттағы даналықтар баланың мінезін қалыптастыру, білімге баулу, еңбекке үйрету, үлкенді сыйлау секілді құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.