Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
137.3K
Қаралым
321
Орташа
Сұрыптау:
Жел жебедей жерге тығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қатты желдің жердегі нәрсені жебедей шаншып, иіп, төмен басып жіберет...
Қара шаштың ақтығы - бір өлімнің хақтығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірі шектеулі екенін, қартайып, шаштың ағуы — табиғи құбылыс екенін білдіреді....
Ажалдан ақша беріп құтыла алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өлімнен, яғни ажалдан, ақша төлеу арқылы құтыла алмайды. Астарлы...
Сақалға ақ түсті,
Көңілге дақ түсті.
Көңілге дақ түсті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жасы ұлғайған сайын сыртқы келбеті өзгеріп, сақалына ақ түс кіретінін айтады. Бір...
Шетен кесілсе, шеттігі өсіп жетіледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: шетен ағашы кесілсе де, оның шетіндегі, яғни жан-жағындағы өркені қайта...
Өмір - самал, ажал - амал.
**Негізгі мағынасы** Өмірдің өзі бір өтпелі кезең екенін, ал ажалдың келуі — адамның еркінен тыс, бұлтартпас шындық екен...
Бақыт балақтан басқа қонады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, бақыт адамның киімінің балағына келіп қонбайды, яғни ол көзге к...
Арман ұзақ, ғұмыр қысқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ойы мен арманының шексіз екенін, ал өмірдің уақыты шектеулі екенін білдіреді. Ад...
Жалаң аяқ жар кешті,
Қызыл аяқ қар кешті.
Қызыл аяқ қар кешті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам бір кезде жалаң аяқ болып, жар бойымен де, қар үстімен де жүріп өт...
Отқа оралып, суға сүрініп жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам оттың ыстығына да, судың кедергісіне де кезігіп, үнемі ауырлықпен...
Қашқан да Құдай дейді ,
Қуған да Құдай дейді .
Қуған да Құдай дейді .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауыр сәтте де, қуанышты сәтте де бір Аллаға сыйынып, соған жүгінетінін білдіреді....
Барға - мәзір, жоққа - сабыр.
**Негізгі мағынасы** Бар нәрсеге қанағат етіп, қолдағыға шүкіршілік ету керек; ал жоқшылық не жетіспеушілік кездессе, са...
Өлім - ұзақ жолдың алысы.
**Негізгі мағынасы** «Өлім — ұзақ жолдың алысы» деген мақал адам өмірінің қысқалығын әрі оның соңғы шегі өлім екенін ас...
Ініңнің ақтығына қарама,
Маңдайындағы бағына қара.
Маңдайындағы бағына қара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — інінің сыртқы тазалығына, яғни көрінісіне ғана қарамай, оның тағдыры м...
Дүниенің қадірін,
Бергенде білерсің.
Жанның қадірін,
Өлерде білерсің.
Бергенде білерсің.
Жанның қадірін,
Өлерде білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға бар нәрсенің, қолдағы игіліктің қадірі көбіне ол кетіп, қолдан шыққанда білінетіні...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.