Шетен кесілсе, шеттігі өсіп жетіледі.
«Шетен кесілсе, шеттігі өсіп жетіледі.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: шетен ағашы кесілсе де, оның шетіндегі, яғни жан-жағындағы өркені қайта өсіп, жетіледі. Астарлы мағынасы: бір нәрсені қиып, қысқартқанмен, оның өміршең қуаты жойылмайды; дұрыс күтім, уақыт және табиғи күш болса, ол қайта қалпына келеді. Бұл сөз адамға да қатысты: талай сынақ көрсе де, жігері мықты адам еңсесін түсірмей, қайта қалыптасады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы шетен — төзімділік пен қайта көктеудің бейнесі. «Кесілсе» деген сөз өмірдегі қиындықты, жарақатты, жоғалтуды меңзейді. Ал «шеттігі өсіп жетіледі» — бүлінгеннің орны толып, жоғалған нәрсенің қайта бой көтеретінін білдіреді. Табиғаттағы осы құбылыс арқылы халық адамның да қайсарлығын, үмітін, қайта тұру қабілетін танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қиын жағдайдан кейін қайта күш жинау, сағырғаны қалпына келтіру мағынасында қолданылады. Мысалы, кәсіпкер бизнесі сәтсіздікке ұшыраса да, тәжірибе жинап, жаңа жоспармен қайта бастаса, осы мақал орынды айтылады. Яғни жоғалту — түпкі соңы емес, дұрыс әрекет етсең, жаңарып өсуге болады.