Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
630.2K
Қаралым
286
Орташа
Сұрыптау:
Екі есерге бір есті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі есі жоқ, қиқар адамның ісіне бір ақылды, сабырлы адамның қарсы тұр...
Сылдыры бар да, салмағы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай әдемі, дауысы көп, бірақ шын мәнінде салмақсыз, пайдасы аз нәрсені меңзейді. Яғни...
Ессізге ерік берсең, еңіретеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылы, сабыры жоқ адамға шексіз ерік берудің зиянын ескертеді. Тура мағынасында, ессіз ад...
Қожа аштан өледі, төре - тамақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қожа да, төре де тамақтан қайтыс болады деген сөз емес. Астарлы мағына...
Өсекшінің аузын бассаң,
Арты жыбырлайды.
Арты жыбырлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өсекші адамды тек ауызша тыйып қою жеткіліксіз екенін білдіреді. Өсек айту — оның әдеті,...
Түйенің не де болса, түйе аты бар,
Сондықтан ботаның ұяты бар.
Сондықтан ботаның ұяты бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай әлсіз, кішкентай көрінсе де, әр нәрсенің өз орны, өз қадірі бар екенін білдіреді....
Жалқауға күнде той.
**Негізгі мағынасы** «Жалқауға күнде той» деген мақал жалқау адам еңбек етпей-ақ өмірдің қызығын көргісі келетінін әжуа...
Бұзау ұрлаған өгізді де ұрлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұсақ бұзауды ұрлап жүрген адам ақыры ірі өгізге де қол сұғуы мүмкін. Ас...
Жіңішкені үзу оңай,
Жұқаны таптау оңай.
Жұқаны таптау оңай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жіңішке нәрсені үзіп тастау да, жұқа нәрсені таптап жіберу де оңай. А...
Әр нәрсе сынарда
өзінен мықтыға тап болады.
өзінен мықтыға тап болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кез келген зат сыналатын, тексерілетін кезде өзінен күштірек нәрсеге ке...
Жалғыз біткен дәулеттің,
Жалғыз айтқан әннің сәні жоқ.
Жалғыз айтқан әннің сәні жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жалғыз шыққан дәулет те, жалғыз орындалған ән де толық әсер бермейді д...
Етек толғанда тезек кездесер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — етек толып, киім ауырлаған кезде оның ішіне немесе маңына тезек сияқты...
Бұқа кімдікі болса, онікі болсын,
бұзау өзімдікі.
бұзау өзімдікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бұқа кімнің малы болса, соның иелігі, ал бұзау өз қолында қалған соң, о...
Етігіңді шешпей суға түспе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал алдымен істің жайын аңғармай, тәуекелге соқыр түрде кірісуге болмайтынын білдіреді. Тура...
Іші жарау, жоны қырау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы көрінісі мен ішкі күйі бірдей болмайтынын меңзейді. Тура мағынасында «іші...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.