Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
405.2K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
Қарақұрт жеген қой семіреді.
**Негізгі мағынасы** Қарақұрт жеген қой семіреді деген мақалдың тура мағынасы жоққа жуық, өйткені қарақұрт — улы жәндік....
Сор сараңнан, өтірік арамнан шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сараңдық пен арамдықтың түбі жамандыққа апаратынын білдіреді. Тура мағынасында, сараң ада...
Момынның ісін Құдай жөнге салады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал момын, сабырлы, адал адамның ісі ақыры дұрыс арнаға түсетінін білдіреді. Тура мағынасында...
Ащы еңбекке тұщы нан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: еңбектің бейнеті ащы, ал соның нәтижесінде келген нан тәтті, дәмді бола...
Жапалақ көрсең атып ал,
Жаманнан басыңды сатып ал.
Жаманнан басыңды сатып ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жапалақ құсын көрсең, дереу атып түсір, ал жаман адамнан басыңды аман...
Күншіл дос:
озып бара жатсаң, етегіңнен басады,
қалып бара жатсаң, қасыңнан қашады.
озып бара жатсаң, етегіңнен басады,
қалып бара жатсаң, қасыңнан қашады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал күншіл, іштар адамның шынайы дос болмайтынын аңғартады. Егер сен алға озып, жетістікке же...
Бір нақақты күйдіргеннен,
Он қылмыстыны ағартқан артық.
Он қылмыстыны ағартқан артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ғана анық, дәл айтылған сөздің немесе бір шындықтың әсері үлкен ек...
Тентектің таяғы сегіз,
Бірі тимесе, бірі тиеді.
Бірі тимесе, бірі тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тентек, бұзақы адамның ісі түбі жазасыз қалмайтынын білдіреді. Тура мағынада «таяқ» — жаз...
Жақсы - желге қалқан,
күнге пана.
күнге пана.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адамның ел ішіндегі орны қандай биік екенін білдіреді. Тура мағынасында желден қор...
Ашуың келсе, қолың тарт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды ашуға ерік бермеуге, ыза қысқанда бірден әрекет жасамауға шақырады. Тура мағынасын...
Күн түспеген үйге күшнәш түстенер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күн түспейтін, жарық түспейтін үйде “күшнәш” түсте де кеш қарайғандай...
Жақсының жолы жарық күн,
Жаманның жолы көмескі.
Жаманның жолы көмескі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адамның ісі мен өмір жолы айқын, өнегелі, жұртқа пайдалы болатынын білдіреді. «Жақс...
Қисықтың көлеңкесі де қисық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қисық нәрсенің көлеңкесі де түзу болмайды, оның сызығы да бұрмаланып т...
Көрген асты көргенсіз қызғанады.
**Негізгі мағынасы** Көрген асты көргенсіз қызғанады деген мақалдың тура мағынасы — біреудің дайындаған, көріп тұрған ас...
Байлар ашты тоқ санар,
Аш жаманын жоқ санар.
Аш жаманын жоқ санар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бай мен кедейдің, тоқ адам мен аш адамның дүниені қабылдауы әртүрлі болатынын білдіреді....
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.