Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
632K
Қаралым
287
Орташа
Сұрыптау:
Ұғысу қиын, шығысу оңай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың бір-бірімен тіл табысуы, түсінісуі оңай іс емес екенін, ал ренжісу, араздасу,...
Дұшпаннан түк тартсаң да пайда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаудан, дұшпаннан аз болса да бір нәрсе алсаң, соның өзі пайдаға жарайд...
Жетім жетіге дейін таяқ жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ата-анасынан айырылған жетім бала қорғансыз болып, көп жағдайда таяқ ж...
Айдалаға атқан оқ ажалдыға тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: оқты айдалаға атсаң да, ол біреуге тиіп, зиян келтіруі мүмкін. Астарлы...
Ақтан жабысқан пәледен сақтан,
Аяқ астынан шыққан жаладан сақтан.
Аяқ астынан шыққан жаладан сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды күтпеген қауіптен, аяқ астынан төнетін жамандықтан сақ болуға шақырады. Тура мағын...
Тоқ қонақты сыйлау оңай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қарны тоқ, яғни тойып отырған қонақты күтудің, сыйлаудың машақаты аз бо...
Өзі ұры біреуді ұры дейді,
Өзі қара біреуді қара дейді.
Өзі қара біреуді қара дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз бойындағы кемшілікті көрмей, басқаны кінәлайтынын білдіреді. Тура мағынасында ұры...
Ұры малға байымайды,
Қомағай асқа жарымайды.
Қомағай асқа жарымайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұрлықпен жиған малдың берекесі болмайды, ал тойымсыз адам қанша ас жесе...
Жуас кісі тыныштықты тілейді.
**Негізгі мағынасы** Жуас, сабырлы адам көбіне жанжалдан, айқай-шу мен кикілжіңнен аулақ болуды қалайды. Бұл мақал тура...
Өткеннің жақсылығы - тағылым,
Жаманы - сабақ.
Жаманы - сабақ.
**Негізгі мағынасы** Өткен өмірде болған жақсы іс те, жаман іс те бекер кетпейді. Жақсысы адамға өнеге, бағыт-бағдар бер...
Көзі қарайған там сүзер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашулы, ызалы, көңілі қара түнек күйдегі адам оңай қателесетінін білдіреді. Тура мағынасын...
Болат қынға тоқтайды,
Тентек көпке тоқтайды,
Жомарт жоққа тоқтайды.
Тентек көпке тоқтайды,
Жомарт жоққа тоқтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үш түрлі мінезді салыстырып, әрқайсысының өз тежегіші болатынын айтады. Болат қынға тоқта...
Малыңа сүйенбе, арыңа сүйен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға байлыққа, дәулетке немесе мал-мүлікке ғана арқа сүйеме, ең басты тірегің — ар-ұят...
Хан - қанау, тон - тонау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал билікке ие болған адамның бәрі бірдей әділ бола бермейтінін, кейде хан-сұлтанның қара хал...
Жақсы сөз айт, пайда табасың,
Жаман сөз айтпа, аман қаласың.
Жаман сөз айтпа, аман қаласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің адам өміріне тікелей әсер ететінін білдіреді. Жақсы, сыпайы, орынды айтылған сөз а...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.