Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
249.8K
Қаралым
216
Орташа
Сұрыптау:
Жас кезінде шикі,
Қартайғанда күйкі.
Қартайғанда күйкі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезі мен болмысын тәрбиемен, еңбекпен, өмірлік тәжірибемен қалыптастыру керек екен...
Жайлауды жайлап білмеген,
Малды айдап білмейді.
Малды айдап білмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жайлауға дұрыс шығып, қоныс жағдайын танып-білмеген адам малды да дұры...
Жалқау қатынның төсегі жиылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үй ішіндегі береке мен тазалықтың, ұқыптылық пен жауапкершіліктің маңызын аңғартады. Тура...
Опаға барған ағарар,
Жосаға барған қызарар.
Жосаға барған қызарар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам кімді, нені жолдас етіп таңдаса, соның әсерін тартатынын білдіреді. Тура мағынасынд...
Әркім өз ботасын үкілейді.
**Негізгі мағынасы** Әр адам өзіне ең жақын, өзіне қымбат нәрсені артық көреді, соны жақсы деп бағалайды. Бұл мақалдың т...
Жақсыдан жаман туса - сөкет,
Жаманнан жақсы туса - ғажап.
Жаманнан жақсы туса - ғажап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тегі ғана емес, ең алдымен мінезі мен тәрбиесі маңызды екенін білдіреді. Жақсы, т...
Аға адасса, іні із кесер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үлкен ағайынның жолы бұзылса, кіші іні соны түзетуге, іздеп табуға, дем беруге тиіс екені...
Көзді ұялу үшін берген.
**Негізгі мағынасы** «Көзді ұялу үшін берген» деген мақал адамның жан дүниесіндегі ізеттілік пен әдептілікті білдіреді....
Қашып кетсең, шашып кет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істен, дау-дамайдан не қиындықтан қашып құтылсаң да, артында қалға...
Тұрмыс түзетер ойыңды,
Ойың түзетер бойыңды.
Ойың түзетер бойыңды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірі мен мінезі бір-біріне тығыз байланысты екенін айтады. Тұрмыс жақсарса, адам...
Қисық ағаштың бұтағы да қисық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның не заттың түпкі қасиеті мен бастапқы кемшілігі көбіне оның кейінгі көрінісінен д...
Үлкен қазанда қайнағанның шикісі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Үлкен қазанда қайнағанның шикісі жоқ деген сөздің тура мағынасы — үлкен қазанда піскен ас әбден жет...
Үлкенді шақыр - асыңа келсін,
Үлкенге күл - басыңа келсін.
Үлкенге күл - басыңа келсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үлкен адамды құрметтеудің маңызын айтады. Тура мағынасында, үйге дастарқан жайғанда жасы...
Итті күшігінде үйрет.
**Негізгі мағынасы** «Итті күшігінде үйрет» деген мақал істің, әдеттің, тәрбиенің басы ерте басталса, нәтижесі де дұрыс...
Жақсы - бір қатыннан туады,
Жаман - әр қатыннан туады.
Жаман - әр қатыннан туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезінің, тәрбие мен тектіліктің бірлігін астарлап айтады. Тура мағынада жақсы адам...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.