Жаман киім жасты кәрідей етеді,
Кәріні перідей етеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жаман, ұсқынсыз, үйлеспейтін киім адамның сыртқы келбетін бұзып, жас адамның өзін үлкен, ал қарияны тіпті ерекше, біртүрлі етіп көрсетеді. Мұнда тура мағынасы — киімнің адамның түріне әсері; астарлы мағынасы — адамның сырт көрінісі мен киімінің оған беретін бағасы. Яғни киім жарасымды болса, адам сәнді әрі жинақы көрінеді, ал жараспаса, жас та, кәрі де өз жасына сай көрінбей қалады. Бұл сөз сыртқы мәдениетке, ұқыптылыққа, өзіңді дұрыс көрсетуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
«Жасты кәрідей етеді» дегені — жас адамның өңін солғындатып, салмақты, тіпті қарт адамға ұқсатып көрсетеді деген бейнелі сөз. «Кәріні перідей етеді» тіркесі — кәрі кісіні де оғаш, шектен тыс өзгеше етіп көрсететінін білдіреді. Мұндағы «пері» сөзі нақты мифтік мағынадан гөрі, көзге тосын, жат, үйлеспейтін бейнені аңғартады. Сондықтан мақал киімнің адамға беретін әсерін көркем түрде салыстырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал киім таңдауда талғам мен жарасымның маңызын еске салады. Мысалы, ресми кездесуге спорттық киіммен барсаң, өзіңді де, орныңды да дұрыс көрсетпеуің мүмкін. Сондықтан адамдарға киімін жасына, орнына және жағдайына сай кию керек екенін ұқтырады.
Kárini perideı etedi.