Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
374.3K
Қаралым
324
Орташа
Сұрыптау:
Денесі икемдінің келбеті сүйкімді.
**Негізгі мағынасы** Денесі икемді, қимылы ширақ, жүрісі жинақы адам сырт көзге де сүйкімді көрінеді. Мұнда тура мағынад...
Ат биеден, атан түйеден.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жылқының тұқымы бие арқылы, ал түйенің тұқымы інген, яғни ұрғашы мал а...
«Кел» демек - парыз,
«Кет» демек - намыс.
«Кет» демек - намыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуді шақыру да, оны қайтару да жай сөз емес, оның өз орны, әдебі ба...
Жарамды киім тапсаң, жалаңашқа жап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қолыңда жарамды, артық киім болса, оны жалаңаш жүрген адамға бер деген...
Ұл жақсысы құрметті,
Келін жақсысы келбетті.
Келін жақсысы келбетті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен келіннің жақсы қасиеті тек сыртқы көрініспен емес, мінезі мен іс-әрекеті арқылы та...
Жас екен деп жастықты сөкпе,
Бәріңнің шыққан тегің сол.
Қарт екен деп қарттықты сөкпе,
Бәріңнің барар жерің сол.
Бәріңнің шыққан тегің сол.
Қарт екен деп қарттықты сөкпе,
Бәріңнің барар жерің сол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды жасына қарап кемсітуге, не кәріні менсінбеуге болмайтынын айтады. Жастықты сөгу де...
Әр бала бір жалғыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әр бала өзінше жеке, дара адам. Астарлы мағынасы — әр баланың мінезі,...
Бақылдың бауы көгермес,
Көгерсе көбеймес.
Көгерсе көбеймес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: баулы, байланып тұрған нәрсе көгеріп, өсіп-өнбейді, ал көгерсе де көбей...
Келінді қайын ененің топырағынан жаратады
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — келін түскен үйдің, әсіресе қайын ененің тәрбиесі мен мінезі жас келін...
Киген тоның ескірер,
Кидіргенің ескірмес.
Кидіргенің ескірмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: киім, тон уақыт өте тозады, ескіреді. Ал астарлы мағынасы: адамға жақсы...
Байы өлген қатын келіншек болады,
Кедей болар жігіт еріншек болады.
Кедей болар жігіт еріншек болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы мінезге тікелей әсер ететінін астарлап айтады. Байы өлген әйел «ке...
Айдан ұл, Күннен қыз тудырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың баласы асыл, көрікті, тәрбиелі болсын деген ізгі тілегін білдіреді. Тура мағы...
Көп қарттың ішінде
Бір бала болса, дана болады.
Көп баланың ішінде
Бір қарт болса, бала болады.
Бір бала болса, дана болады.
Көп баланың ішінде
Бір қарт болса, бала болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп қарияның ортасында бір бала болса, сол бала тез есейіп, көргенін б...
Жақсы - желге қалқан,
күнге пана.
күнге пана.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адамның ел ішіндегі орны қандай биік екенін білдіреді. Тура мағынасында желден қор...
Кішіпейілділіктен кішіреймейсің.
**Негізгі мағынасы** Кішіпейілділік — адамның әлсіздігі емес, керісінше оның биік мінезі. Бұл мақал тура мағынасында өзі...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.