Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
314.2K
Қаралым
272
Орташа
Сұрыптау:
Қалған көңіл - қатқан мұз.
**Негізгі мағынасы** Қалған көңіл — реніштен, өкпеден, көңілдің суып кетуінен пайда болатын ауыр күй. «Қатқан мұз» деген...
Қызға қараған күн - айсыз қараңғы түн.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз балаға деген көзқарас, қамқорлық пен ілтипаттың өмірдегі орнын көрсетеді. Тура мағына...
Әр баланың қолында бір шақалақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әр баланың қолында бір кішкентай шақалақ, яғни әркім өзіне тиесілі нәр...
Қолда өскен бұзау бұқа болмас.
**Негізгі мағынасы** Қолда өскен бұзау бұқа болмас деген мақалдың тура мағынасы — қолдан бағып, тым әлпештеп өсірілген б...
Диқан нанын жейді,
Жалқау арын жейді.
Жалқау арын жейді.
**Негізгі мағынасы** Диқан еңбектің арқасында өз нәпақасын тауып, адал асына жетеді. Ал жалқау адам еңбек етпегендіктен,...
Қатты айтқан қарындасқа жақпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қатты, дөрекі сөйлеген сөз қарындасқа ұнамайды, жүрегіне тиеді. Астарл...
Ойна, жұмысты да ойла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға тек қызыққа беріліп кетпей, істің де, жауапкершіліктің де жайын ойлау керек екенін...
Қартайғанда «Етегіңді жап!» деген не сұмдық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кісі қартайған шағында оған жас балаға айтатындай ескерту не қысым жасау орынсыз екенін б...
Заман бұзыларда әуелі әйел бұзылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал заманның азғындауы ең алдымен отбасы мен тәрбиеге әсер етеді деген ойды білдіреді. Тура м...
Оразада көшкен ермек.
**Негізгі мағынасы** «Оразада көшкен ермек» деген мақалдың тура мағынасы — қасиетті ораза уақытында орынсыз көңіл көтер...
Ана тілін алмаған ұл,
Аман болсын да, жүре берсін.
Аман болсын да, жүре берсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың, әсіресе ананың ақылы мен тәрбиесін тыңдамаған баланың өмірі оңай болмайтынын...
Туғанына мекіренбеген ана - безбүйрек,
Тумысында уызға жарымаған төл - қатпа.
Тумысында уызға жарымаған төл - қатпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ана мейірімінің де, алғашқы тәрбие мен қамқорлықтың да өмір бойы адамға әсер ететінін мең...
Нас басқанды бит басады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кім кір-қожалақ, салақ жүрсе, ондай адамға бит тез жұғады. Астарлы мағы...
Балаға байқап сөйлесең, ақылыңа көнер,
Байқамай шет сөйлесең, көп ішінде өлер.
Байқамай шет сөйлесең, көп ішінде өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баламен сөйлескенде өте сақ, ойланып сөйлеу керек екенін білдіреді. Балаға жұмсақ, байыпп...
Қыз өспес пе, көкіректі теспес пе?!
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың ер жетіп, бой жеткенде үй ішіндегі ескі ойды, тар түсінікті бұзатынын білдір...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.