Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
314.9K
Қаралым
273
Орташа
Сұрыптау:
Қарабет жазылмайды,
Жара бет жазылады.
Жара бет жазылады.
**Негізгі мағынасы** Қарабет жазылмайды, ал жара бет жазылады дегені — денедегі жара уақыт өте емделеді, бірақ адамның б...
Әр астың өз орны бар.
**Негізгі мағынасы** Әр астың өз орны бар деген мақал әр нәрсенің, әр істің, әр адамның да өз реті мен лайықты орны бола...
Ғалымның алдында аузыңа ие бол.
**Негізгі мағынасы** Ғалымның алдында орынсыз сөйлемей, сөзді ойланып айту керек дегенді білдіреді. Тура мағынасында бұл...
Кісі қылығымен танылар.
**Негізгі мағынасы** Кісі өз сөзінен гөрі ісімен, мінез-құлқымен, адамдарға деген қарым-қатынасымен танылады. Тура мағын...
Жас - кәрінің көзі,
Кәрі - жастың тезі.
Кәрі - жастың тезі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас пен кәрінің бір-біріне қажет екенін білдіреді. Жас — елдің алдағы үміті, жаңалыққа құ...
Арпа берсең, атқа бер,
Күтірлетіп шайнасын;
Қызды берсең, жасқа бер,
Құшақтасып ойнасын.
Күтірлетіп шайнасын;
Қызды берсең, жасқа бер,
Құшақтасып ойнасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі нәрсенің де өз орнымен, өзіне лайық адамға берілуін меңзейді. Арпа атқа берілсе, ол м...
Жаманды жақсы десең,
Бөркі қазандай болады.
Бөркі қазандай болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жағымсыз мінезін орынсыз мақтасаң, ол өзіне сеніп, тіпті паңданып, асқақтап кетет...
Атанымды атсаң да, ботамды атпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — «атанды атуға болады, бірақ ботаны атпа» деген қатал салыстыру. Астар...
Атаның құны, ананың сүті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана еңбегінің, мейірімі мен тәрбиесінің өлшеусіз екенін білдіреді. «Атаның құны» деге...
Талабы жоқ жас ұлан - жалыны жоқ шоқ.
**Негізгі мағынасы** Талабы жоқ жас адам – өз күшін дұрыс бағыттай алмайтын, өмірге құлшынысы әлсіз, мақсаты анық емес...
Жақсының жолы - жарық күн.
**Негізгі мағынасы** «Жақсының жолы - жарық күн» деген мақал жақсы адамның ісі де, өмірі де айналасына нұр шашады деген...
Тілдің қадірін білмеген
Кімнің қадірін білмек.
Кімнің қадірін білмек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тілдің, сөздің қадірін түсінбеген адам басқа біреудің де қадірін толық бағалай алмайтыны...
Салтын білмеген сауапты түсінбейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өз халқының салт-дәстүрін, жөн-жоралғысын білмеген адам сауаптың, яғни...
Балаға айтқан сөз - байлаусыз бұзау.
**Негізгі мағынасы** Балаға айтқан сөз кейде орнығып, бекімей қалады деген ойды білдіреді. Тура мағынасында, байлаусыз б...
Қыз - ауылдың көркі,
Құндыз болса, бөркі.
Құндыз болса, бөркі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың ауыл өміріндегі орны мен қадірін жоғары бағалайды. Тура мағынасында, ауылдың...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.