Қарттық туралы 123
Қарттық туралы мақал-мәтелдер — өмір тәжірибесі, даналық пен кәрілік қадірін дәріптейтін нақыл сөздер жиынтығы.
123
Мақал-мәтелдер
11.6K
Барлық қаралым
94
Орташа қаралым
Мақал-мәтелдер
Сорттау:
Кәрі сиыр соқпақшыл,
Кәрі кісі тоқпақшыл.
Кәрі кісі тоқпақшыл.
Жасында ұрыншақ - қартайғанда сүріншек.
Сегізінде баланың тісі түседі,
Сексенде ердің бір-біріне ісі түседі.
Сексенде ердің бір-біріне ісі түседі.
Төрінен көрі жуық.
Қария тыңдалмаса,
Жігіт шыңдалмайды.
Жігіт шыңдалмайды.
Кәрісі жоқтың жасы дуана.
Қартайсаң да өлімді ойлама,
Еліңді ойла.
Еліңді ойла.
Үлкенді шақыр - асыңа келсін,
Үлкенге күл - басыңа келсін.
Үлкенге күл - басыңа келсін.
Жорға мінген жолдасынан айырылар,
Көп жасаған құрдасынан айырылар.
Көп жасаған құрдасынан айырылар.
Ұрының өзіне лайық сойылы бар,
Қарттың сөзіне лайық орны бар.
Қарттың сөзіне лайық орны бар.
Жас жалтаңға қашар,
Кәрі қалыңға қашар.
Кәрі қалыңға қашар.
Шалдың әні зармен тынады.
Жастық - жалын, кәрілік - құл.
Жас келген сайын жан жақын келеді.
Көп ортасында кәрің болсын.
Ең көп қаралған осы тақырыпта
«Қарттық туралы» мақал-мәтелдер қазақтың өмірлік тәжірибеден туған даналығын, кәрілік кезеңінің қадір-қасиетін және үлкенге құрмет дәстүрін бейнелейді. Бұл санаттағы нақылдар қарияның ақылы мен көргені — елге бағыт-бағдар, ал жастың міндеті — сыйлау, тыңдау, үлгі алу екенін ұғындырады.
Мұнда қарттықтың табиғи заңдылығы, уақыттың бағасы, сабыр мен парасат, ұрпақ сабақтастығы сияқты тақырыптар кең айтылады. Қарт адамды «шаңырақтың тірегі» деп тану, тәжірибені құр сөз емес, өмірден алынған өнеге ретінде қабылдау — осы мақал-мәтелдердің басты өзегі.
Санат мәтіндері тәрбиелік мәнімен де құнды: олар адамды кішіпейілдікке, жамандыққа бармауға, ата-ана мен қарияны қадірлеуге шақырады. Қарттық жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақы дүниетанымдағы даналық, ар-ұят, жауапкершілік ұғымдары айқын көрінеді.
Мұнда қарттықтың табиғи заңдылығы, уақыттың бағасы, сабыр мен парасат, ұрпақ сабақтастығы сияқты тақырыптар кең айтылады. Қарт адамды «шаңырақтың тірегі» деп тану, тәжірибені құр сөз емес, өмірден алынған өнеге ретінде қабылдау — осы мақал-мәтелдердің басты өзегі.
Санат мәтіндері тәрбиелік мәнімен де құнды: олар адамды кішіпейілдікке, жамандыққа бармауға, ата-ана мен қарияны қадірлеуге шақырады. Қарттық жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақы дүниетанымдағы даналық, ар-ұят, жауапкершілік ұғымдары айқын көрінеді.