Ағадан - ақыл, атадан - нақыл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал үлкеннің ақылы мен өмірлік тәжірибесінің құнды екенін айтады. Тура мағынасында ағадан ақыл, атадан нақыл келеді деген сөз. Астарлы мағынасы — жасы үлкен, көргені көп адамдардан үйрену, олардың кеңесіне құлақ асу керек. Аға — бағыт беретін, жол көрсететін жан; ата — ұрпаққа сөз қалдыратын, тәрбиенің өзегі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «аға» мен «ата» — тек туыстық атау емес, өмір мектебін көрген даналық иелері. «Ақыл» — күнделікті шешімге жетелейтін ой, ал «нақыл» — қысқа да нұсқа өмір сабағы. Яғни аға іс жүзіндегі ақылымен, ата өсиетімен ерекшеленеді. Бұл жерде үлкендердің сөзі қымбат қазынаға теңеліп тұр.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда да бұл мақал өз мәнін жоғалтқан жоқ. Мысалы, жас маман жаңа жұмысқа кіргенде тәжірибелі ағасының кеңесіне құлақ асса, көп қателіктен сақтанады. Сол сияқты ата-әженің тәрбиелік әңгімелері балаға дұрыс жол таңдауға көмектеседі. Мақал үлкенді тыңдаудың пайдасын еске салады.