Бақырауық қоспақтан
Мыңқ етпейтін нар артық.
Тәрбиесіз жастардан
Өнегелі шал артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалда сырттай даурығып, көп сөйлейтін, бірақ істің жөнін білмейтін адамнан гөрі, сабырлы да салмақты, тындырымды кісі артық екені айтылады. Бірінші жолда «бақырауық қоспақ» — даусы қатты шыққанмен, күші мен пайдасы шамалы, дарақы мінезді бейнелейді. Оған қарама-қарсы «мыңқ етпейтін нар» — үнсіз, бірақ жүгін көтере алатын, нағыз берік тұлғаны көрсетеді. Екінші жолда тәрбиесіз, әдепсіз жас пен өнегелі қария салыстырылады: жасы кіші болғанымен тәрбие көрмеген адамнан, жасы үлкен, өмір көрген, сөзі мен ісі үлгі болатын шалдың қадірі жоғары.
Образдар мен теңеулер
«Қоспақ» пен «нар» — мінездің екі түрлі бейнесі. Қоспақтың бақырауы — бос айқай, әсіре мінез, ал нардың үнсіздігі — сабыр, төзім, салмақтылық. «Жастар» мен «шал» арқылы жас пен кәрінің ғана емес, тәрбиесіздік пен өнегенің айырмасы ашылады. Мұнда жас мөлшері емес, адамдық қасиет маңызды екені астарланады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті: көп сөйлеп, уәде үйіп-төгетін, бірақ ісі жоқ адамнан гөрі, үнсіз еңбек етіп, нәтижесін көрсететін жан қадірлі. Мысалы, жұмыста бір қызметкер өзін көп мақтап жүрсе, ал екіншісі сабырмен істі бітіріп, ұжымға пайда әкелсе, артық бағаланатыны — екіншісі.
Myńq etpeıtin nar artyq.
Tárbıesiz jastardan
Ónegeli shal artyq.