Имандылық иірімдері туралы 564
Имандылық туралы қазақ мақал-мәтелдері: ар-ождан, адалдық, мейірім мен рухани тәрбиеге жетелер нақылдар.
564
Мақал-мәтел
159.3K
Қаралым
282
Орташа
Сұрыптау:
Зекетсіздің малы сүндетсізге бұйырар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: зекетін бермеген, яғни мал-мүлкінен шариғат бойынша тиісті үлесті бөлме...
Құдайдан қорықпа,
Құдайдан қорықпағаннан қорық.
Құдайдан қорықпағаннан қорық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды иманға, ар-ожданға, жауапкершілікке шақырады. Тура мағынада: Құдайдан қорықпау — Ж...
Ождан - екі өмірдің азығы.
**Негізгі мағынасы** Ождан — адамның ішкі ар-ұяты, дұрыс пен бұрысты айыратын рухани таразысы. Бұл мақал тура мағынасынд...
Құдай - хақ , Құран - ақиқат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал Құдайдың барлығын, құдіретін және әділдігін мойындауды білдіреді. «Хақ» сөзі — шын, рас,...
Ас та бір несібе.
**Негізгі мағынасы** «Ас та бір несібе» деген мақалдың тура мағынасы — адамның ішіп-жейтін тағамының өзі де несібе, яғни...
Ерден иман құтылмас.
**Негізгі мағынасы** «Ерден иман құтылмас» деген мақал ер адам қандай қиын жағдайға тап болса да, иманнан, ар-ожданнан...
Ақсарбас шалынса,
Тілекті Тәңір қабылдар.
Тілекті Тәңір қабылдар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құрбандық шалып, ақ тілек тілеген адамға Тәңірдің разылығы түсіп, тілегі орындалуы мүмкін...
Тас - таразы , Құдай - қазы .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, тас — өлшеу құралы, ал Құдай — әділ үкім айтушы. Астарлы мағына...
Құдай - бір , Құран - рас .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Алла бір, ал Құранның ақиқаттығына сену. Астарлы мағынасы — мұсылман а...
Адал істің әулие-пірі бар.
**Негізгі мағынасы** Адал істің әулие-пірі бар деген мақалдың тура мағынасы — шын ниетпен, таза жолмен атқарылған істің...
Шындық - шипа, өтірік - дерт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шын сөздің адамға пайда әкеліп, көңілді түзететінін, ал өтіріктің керісінше жанға да, ел...
Пейілі жаман кісіден күседі,
Өз асын өзі жасырып ішеді.
Өз асын өзі жасырып ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі ниеті мен пейілінің қандай екенін танытады. Пейілі жаман, сараң не күншіл кі...
Беттің арын белбеуге түйме.
**Негізгі мағынасы** «Беттің арын белбеуге түйме» деген мақал адамның абыройын, ұятын, намысын ешқашан төмендетпе, қорл...
Момынның ісін Құдай жөнге салады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал момын, сабырлы, адал адамның ісі ақыры дұрыс арнаға түсетінін білдіреді. Тура мағынасында...
Тазалық - иманның жартысы.
**Негізгі мағынасы** «Тазалық - иманның жартысы» деген мақалдың тура мағынасы — адамның дене, киім, үй-жай тазалығын са...
Ең көп оқылған
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
Әрлі болғанша, арлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы сұлулығы мен сән-салтанатынан гөрі, ішкі тазалығы мен адамгершілігі маңыз...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Ақылың болса, арыңды сақта,
Ар, ұят керек әр уақытта.
Ар, ұят керек әр уақытта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылдың ең басты міндеті — адамды дұрыс жолда ұстап, ар-ұятын қорғау екенін айтады. Яғни...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
«Имандылық иірімдері туралы» санатында адам бойындағы ар-ождан, адалдық, ұят, мейірім, сабыр секілді қасиеттерді ұлықтайтын қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Бұл нақылдар иманның тек діни ұғым емес, күнделікті мінез-құлық, ниет тазалығы, әділ сөз бен тура істің өлшемі екенін ұқтырады.
Мұндағы мақалдар үлкенді құрметтеу, кішіні қорғау, аманатқа беріктік, нәпсіні тию, жақсылықты жария қылмай жасау сияқты өмірлік қағидаларды бекітеді. Санат оқырманға рухани тәлім беріп, отбасылық тәрбиеде, сөз мәдениетінде және адамгершілік таңдауда бағыт-бағдар ұсынатын даналық қазынасын ашады.
Мұндағы мақалдар үлкенді құрметтеу, кішіні қорғау, аманатқа беріктік, нәпсіні тию, жақсылықты жария қылмай жасау сияқты өмірлік қағидаларды бекітеді. Санат оқырманға рухани тәлім беріп, отбасылық тәрбиеде, сөз мәдениетінде және адамгершілік таңдауда бағыт-бағдар ұсынатын даналық қазынасын ашады.