Құдайдан қорықпа,
Құдайдан қорықпағаннан қорық.
«Құдайдан қорықпа, Құдайдан қорықпағаннан қорық.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды иманға, ар-ожданға, жауапкершілікке шақырады. Тура мағынада: Құдайдан қорықпау — Жаратушыны елемеу, шариғат пен адамшылық қағидаларын бұзу. Астарлы мағынада: Құдайдан қорықпайтын, яғни ұяттан, обалдан, сауаптан безген адамнан сақтан деген сөз. Өйткені ондай кісі жамандықтан тайынбайды, өз пайдасы үшін өтірікке, зорлыққа, қиянатқа да бара алады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «Құдайдан қорқу» — үрей емес, терең иман, күнәдан тыйылу, жүрек тазалығы. Ал «Құдайдан қорықпаған адам» бейнесі — ішкі тежегіші жоқ, нәпсісіне ерген, еш нәрседен қаймықпайтын қауіпті тұлға. Халық осы қарсы қою арқылы адамның сыртқы мінезінен бұрын, ішкі сенімін маңызды деп көрсетеді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал адалдық пен моральдық шектеуі жоқ адамдарға байланысты айтылады. Мысалы, біреу қызметте пара алып, елдің ақысын жесе, жұрт: «Мұндайдан қорық, Құдайдан қорықпағаннан қорық» дейді. Яғни арсыз, ұяттан аттаған адамнан барынша сақ бол деген ескерту.
Qudaıdan qoryqpaǵannan qoryq.