Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
98.4K
Қаралым
356
Орташа
Сұрыптау:
Пайданың зоры -
Дос үшін шеккен зиян.
Дос үшін шеккен зиян.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — досың үшін бір нәрседен ұтылу, шығынға бату. Астарлы мағынасы — шынайы...
Құдандалының малы бір,
Айтулы достың жаны бір.
Айтулы достың жаны бір.
**Негізгі мағынасы** Құдандалы, яғни құда-жекжат болған адамдардың арасы тек таныстық емес, туыстыққа жақын байланыс сан...
Жаман дос жауыңмен бірге шабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман жолдастың адамға пайдасынан зияны көп екенін айтады. Тура мағынасында, жаман дос се...
Ат үйірін сағынса,
Артқы аяғын қағынар.
Артқы аяғын қағынар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқының өз үйірін, яғни бірге жүрген тобын сағынғандағы қимылын мысал етеді. Тура мағына...
Көрмесе - жат, көріспесе - ұят.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір-бірін көрмеген адам жат болып көрінеді, ал көрісіп, амандаспай өтс...
Ұғысу қиын, шығысу оңай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың бір-бірімен тіл табысуы, түсінісуі оңай іс емес екенін, ал ренжісу, араздасу,...
Досы көпті жау алмайды,
Ақылы көпті дау алмайды.
Ақылы көпті дау алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп досы бар адамға жау батпайды, ал ақылы мол адамды дау жеңе алмайды...
Жас-жастың тілегі бір,
Жібектің түйіні бір.
Жібектің түйіні бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жастың көңілі мен арманы көбіне ұқсас болатынын білдіреді. Жас кезде адам болашақтан көп...
Жолы болар жігітке
Жолдан жолдас қосылар.
Жолдан жолдас қосылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жолы сәтті, ісі оңға басқан жігіттің сапары да жеңіл болып, жол үстінд...
Хамза бар, не қам бар?
**Негізгі мағынасы** «Хамза бар, не қам бар?» деген мақалдың түпкі мағынасы — сүйенер адамы, қамқор тірегі бар кісі уай...
Айтулы достың малы бір,
Кемедегінің жаны бір.
Кемедегінің жаны бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір кемеде отырған адамдардың тағдыры бір, қауіп төнсе, бәрі бірге жау...
Жолдасын тастаған жолда қалар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал досқа, серікке қиын сәтте адал болуды ескертеді. Егер адам жолдасын, яғни серігін немесе...
Досыңды жамандама, доссыз қаласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз досын орынсыз даттамауын ескертеді. Тура мағынасында: досың туралы жаман сөз а...
Жаман дос - көлеңке:
басыңа бақ қонса,
қашып құтыла алмайсың.
Басыңа бұлт төнсе,
іздеп таба алмайсың.
басыңа бақ қонса,
қашып құтыла алмайсың.
Басыңа бұлт төнсе,
іздеп таба алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Жаман дос сырттай жанында жүргенімен, шын керек кезде пайдасы жоқ адамды білдіреді. Егер басыңа бақ...
Алыста жүрсе кісінескен,
Жақында жүрсе тебіскен.
Жақында жүрсе тебіскен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың, әсіресе жақын араласатын жандардың қарым-қатынасына қатысты айтылады. Тура ма...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Тең теңімен, тезек қабымен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың өзіне лайық, деңгейлес ортамен араласатынын білдіреді. Тура мағынасында — салм...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.