Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
81K
Қаралым
293
Орташа
Сұрыптау:
Жолдасын тастаған жолда қалар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал досқа, серікке қиын сәтте адал болуды ескертеді. Егер адам жолдасын, яғни серігін немесе...
Жақсыда өкпе болмас.
**Негізгі мағынасы** «Жақсыда өкпе болмас» деген мақал жақсы мінезді, кең пейілді, кішіпейіл адамға реніштің ұзақ тұрақ...
Алыста жүрсе кісінескен,
Жақында жүрсе тебіскен.
Жақында жүрсе тебіскен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың, әсіресе жақын араласатын жандардың қарым-қатынасына қатысты айтылады. Тура ма...
Ат үйірін сағынса,
Артқы аяғын қағынар.
Артқы аяғын қағынар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқының өз үйірін, яғни бірге жүрген тобын сағынғандағы қимылын мысал етеді. Тура мағына...
Құрбысының асқаны құдасынан білінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның қадірі мен деңгейі қасында жүрген, араласқан ортасы арқылы бай...
Жаман дос жауыңмен бірге шабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман жолдастың адамға пайдасынан зияны көп екенін айтады. Тура мағынасында, жаман дос се...
Жолдас күту - жарға сын,
Жалған сөздік - арға сын.
Жалған сөздік - арға сын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жолдас таңдаудың да, уәдеге берік болудың да өте маңызды екенін айтады. Бірінші жолда «ж...
Қас болып, дос болғанға мақтан,
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қарым-қатынасындағы ең үлкен сынақ — бұрынғы жаулықты ұмытып, шын достыққа келу екен...
Жаман достан жау артық.
**Негізгі мағынасы** Жаман дос — сыртыңнан сыйлас көрінгенімен, шын мәнінде сенімге селкеу түсіретін, қиын кезде опа бер...
Айыратын жаман бар,
Қосатын жаран бар.
Қосатын жаран бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың бәрі бірдей емес екенін білдіреді. Біреулер араға жік салып, сөз тасып, реніш...
Аз қайғыны ас басады,
Көп қайғыны дос басады.
Көп қайғыны дос басады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам басына түскен қайғы-қасіреттің емі бар екенін айтады. Аз ғана мұңды жақсы ас, дәмді...
Екі жақсы қосылса,
Өлгенше дос болады.
Екі жаман қосылса,
Өлгенше өш болады.
Өлгенше дос болады.
Екі жаман қосылса,
Өлгенше өш болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі жақсы адам бір-бірімен жақындасса, арадағы сыйластықтары өмір бойы...
Жақсымен жолдас болсаң,
Несібі жұғар.
Жаманмен жолдас болсаң,
Кесірі жұғар.
Несібі жұғар.
Жаманмен жолдас болсаң,
Кесірі жұғар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның кіммен араласатыны оның өміріне тікелей әсер ететінін айтады. Жақсы адаммен дос,...
Қасқыр да қастық қылмайды жолдасына.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқырдың өзі де өз жолдасына, яғни бірге жүрген серігіне, әдейі қасты...
Жолдас болма қуға,
Басың қалар дауға.
Басың қалар дауға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал айлакер, қу, қулыққа жақын адаммен жолдас болмауға шақырады. Тура мағынасында: ондай адам...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Тең теңімен, тезек қабымен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың өзіне лайық, деңгейлес ортамен араласатынын білдіреді. Тура мағынасында — салм...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.