Ерлік, батырлық туралы 287
Батылдық туралы мақал-мәтелдер ерлік, қайсарлық пен намысты дәріптеп, қиындықта тайсалмауға үндейді.
287
Мақал-мәтел
45.9K
Қаралым
159
Орташа
Сұрыптау:
Нар жолына шөгер,
Ер жөніне көнер.
Ер жөніне көнер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — нарды жол үстінде шөктіріп, тоқтату; ал ер адамды өз жөнінен тайдыру,...
Еркек қозы - құрбандық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — еркек қозы құрбандыққа жарайтын мал деген ұғым. Астарлы мағынасы — ер...
Аттылы ақысын жауға жібермейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аты бар, мінуге жарайтын серігі бар адам өз еңбегінің, ақысының зая кет...
Жауды қара қашырды,
Батыр атағын Барақ алды.
Батыр атағын Барақ алды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жауды қуып, қорқытып қашырған бір адам бар, ал батыр деген атақты басқ...
Өзің қорықпасаң, жау қорқады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер адам өзі именбей, жасқанбай алға шықса, қарсы жақтың да сағы сынад...
Ер не көрмейді,
Ер көңіл есе бермейді.
Ер көңіл есе бермейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер азаматтың басынан неше түрлі қиындық өтетінін білдіреді. Тура мағынасында — ер адам өм...
Қорқақтың қолы қысқа.
**Негізгі мағынасы** Қорқақ адам тәуекелге бара алмайды, батыл қадам жасай алмайды, сондықтан қолындағы мүмкіндігін толы...
Арғымақтың тұяғы,
Тасты басса, кетілер,
Сазды басса, жетілер.
Тасты басса, кетілер,
Сазды басса, жетілер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал арғымақтың аяқ алысы мен серпінін үлгі етіп, жүйрік, талапты адам қай ортада жүрсе де ілг...
Атан өгіз мүйізімен де соқа сүйретеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — атан өгіз мүйізімен соқа сүйрете алады деген ой. Астарлы мағынасы — кү...
Жаудан құр қайтқанша, жаралы қайт.
**Негізгі мағынасы** Жаудан құр қайтқанша, жаралы қайт деген сөздің тура мағынасы — шайқасқа кіргенде ештеңе істемей, бо...
Арманмен алысқан - тарлан.
**Негізгі мағынасы** Арманмен алысқан тарлан деген сөз өмірде биік мақсат қойып, соған табандылықпен ұмтылған адамды дәр...
Қуды мініп, құланды құрықтаған.
**Негізгі мағынасы** «Қуды мініп, құланды құрықтаған» деген мақал адам бойындағы ептілік пен айлакерлікті, қиын істі ше...
Жігіт жақсысын жолда таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жігіттің жақсы не жаман екенін жол үстінде, сапарда, іс үстінде байқауғ...
Рух пен намыс - егіз.
**Негізгі мағынасы** «Рух пен намыс - егіз» деген мақал адам бойындағы ішкі күш пен ар-намыстың бір-бірінен ажырамайтын...
Ел шаруасыз болмас,
Ер жарасыз болмас.
Ер жарасыз болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, ердің де тіршілігі себепсіз, қамсыз болмайтынын меңзейді. Тура мағынасында: елд...
Ең көп оқылған
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Ат өнері білінбес,
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың мәні — аттың да, ердің де шын қабілеті сынақ үстінде ғана көрінеді. Тек қарап тұрып, б...
Аттан аттың несі артық?
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқыны да, ер азаматты да салыстыра отырып, олардың ең басты қадірі неде екенін көрсетед...
Қайрат деген қыран бар,
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қайрат пен сабырдың қаншалықты керек екенін меңзейді. Тура мағынасында қайрат — қы...
Аққу құсқа оқ тисе,
Қанатын суға тигізбес.
Айтулы ерге оқ тисе,
Қиналғанын білдірмес.
Қанатын суға тигізбес.
Айтулы ерге оқ тисе,
Қиналғанын білдірмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер адамның қайсарлығын, намысын және төзімін сипаттайды. Аққу жараланса да, қанатын суға...
«Батылдық туралы» мақал-мәтелдер қазақтың ерлікке, намысқа, тәуекелге деген көзқарасын жинақтайды. Бұл нақыл сөздер жауынгерлік рухты ғана емес, күнделікті өмірде әділдікті қорғау, жауапкершілік алу, қорқынышты жеңу сияқты қасиеттерді де дәріптейді.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.