Аттылы ақысын жауға жібермейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: аты бар, мінуге жарайтын серігі бар адам өз еңбегінің, ақысының зая кетпеуін қадағалайды, оны жау қолына түсірмейді. Астарлы мағынасы: адам өз несібесін, мүлкін, құнын, беделін немесе еңбегімен тапқан дүниесін орынсыз жерге бермей, сақтай білуі керек. Яғни, жігерлі, мүмкіндігі бар жан өз пайдасын қорғайды, оңай олжаға алданбайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы аттылы — жағдайы бар, күші мен мүмкіндігі бар адамды білдіреді. Ақысы — еңбектің өтеуі, тиесілі несібе, алған қарыздай емес, адал тиесілі үлес. Жау — тек сыртқы дұшпан емес, адамның құнын кетіретін қауіп, талан-тараж, қиянат, орынсыз талап та болуы мүмкін. Сондықтан мақал адамды өз үлесін қорғайтын, намысын жықпайтын, ұқыпты болуға үндейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл сөзді адам өз ақшасын, уақыты мен еңбегін бағалағанда қолдануға болады. Мысалы, біреу ұзақ еңбектеніп тапқан жалақысын орынсыз қарызға шашпай, алдымен қажетіне жұмсаса, «аттылы ақысын жауға жібермейді» деп айту орынды. Бұл мақал ұқыптылық пен өз құнын білуді еске салады.