Бала туралы 220
«Бала туралы» мақал-мәтелдер бала тәрбиесі, ата-ана жауапкершілігі мен ұрпақ мәнін дәріптейтін халық даналығы.
220
Мақал-мәтел
63.2K
Қаралым
287
Орташа
Сұрыптау:
Көргенсізден көрдемше бала туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тәрбиесі мен мінезі ұрпаққа тікелей әсер ететінін білдіреді. Тура мағынасында, кө...
Бір түп ағаш отырғызсаң,
Еңбегіңнің жанғаны.
Адал адам өсірсең,
Басыңа бақ қонғаны.
Еңбегіңнің жанғаны.
Адал адам өсірсең,
Басыңа бақ қонғаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ағаш отырғызу арқылы адам жерге пайда келтіреді, көлеңке, жеміс, с...
Бала жақсы болса - бала,
Жаман болса - пәле.
Жаман болса - пәле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланың тәрбиесі мен мінезі отбасына тікелей әсер ететінін айтады. Бала жақсы, өнегелі, т...
Қартайдым деп қайғырма,
Жас бала бар артыңда.
Жалғызбын деп қайғырма,
Жақсылар бар артыңда.
Жас бала бар артыңда.
Жалғызбын деп қайғырма,
Жақсылар бар артыңда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қартайдым, әлсіреп қалдым, жалғыз қалдым деп торықпауға шақырады. Артыңда өсіп кел...
Балалық шағы - патша тағы.
**Негізгі мағынасы** «Балалық шағы - патша тағы» деген мақал балалық дәуреннің адам өміріндегі ең еркін, ең қызық, ең а...
Балаға жанның ашуы бірдей,
Қай қолыңды кессең де,
Жанға батуы бірдей.
Қай қолыңды кессең де,
Жанға батуы бірдей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал балаға деген сүйіспеншілік пен ата-аналық мейірімнің өте терең екенін білдіреді. Адам үші...
Баланы жақсылыққа жанастыр, Жамандықтан адастыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланы ерте жастан дұрыс жолға, ізгі іске, әдеп пен адамгершілікке баулудың маңызын айтад...
Бала жеңіне қарап өседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланың тәрбиесі мен мінезі үлкендердің, әсіресе ата-ана мен үй ішіндегі адамдардың үлгіс...
Ұлы - ұрымға, қызы - Қырымға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл баланың ер жетіп, алысқа барып ел көріп, қызмет қылып, өз орнын табатынын білдіреді. Қ...
Жақсы бала ойшыл,
Жаман бала тойшыл.
Жаман бала тойшыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы баланың ойлы, байыпты, ісіне жауапкершілікпен қарайтынын білдіреді. Ол әр қадамын а...
Ата өліп, бала қалса,
Мұратына жетеді.
Бала өліп, ата қалса,
Арманы іште кетеді.
Мұратына жетеді.
Бала өліп, ата қалса,
Арманы іште кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана мен баланың өмірлік байланысын терең көрсетеді. Бірінші жолда әке өмірден өтсе де...
Мал балада қалады,
Бай далада қалады.
Бай далада қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: мал-мүлік пен байлық адамнан мәңгі еріп жүрмейді, ол ұрпаққа қалады не...
Қызымның құлағына алтын сырға.
**Негізгі мағынасы** «Қызымның құлағына алтын сырға» деген сөз тура мағынасында қыздың құлағына алтын сырға тағу сияқты...
Ұл - орныңдағы ту,
Қыз - ұшатын қу (аққу).
Қыз - ұшатын қу (аққу).
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыздың отбасындағы орнын бейнелі түрде сипаттайды. Ұлды «орныңдағы ту» деуі — оның...
Балаға пышақ бермесең бір жылар,
Берсең екі жылар.
Берсең екі жылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланың ой-өрісі мен қауіпсіздігін ескеріп, оған орынсыз, қауіпті нәрсе бермеу керек деге...
Ең көп оқылған
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Кәрі қыз бала тапса,
Қоярға жер таппайды.
Қоярға жер таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында жасы келген қыздың бала сүйсе, қатты қуанып, не істерін білмей абдырап қ...
0, Құдайым, бала бер,
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам баласын Құдайдан тілегенде, тек ұрпақ беруді емес, оған ақыл, сан...
Ұлға отыз үйден тыйым,
Қызға қырық үйден тыйым.
Қызға қырық үйден тыйым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыз тәрбиесінің өте жауапты іс екенін білдіреді. Тура мағынасында, балаға бір ғана...
«Бала туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың ұрпаққа деген көзқарасын, тәрбиенің өзегін және ата-ананың парызын жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санаттағы даналықтар баланың мінезін қалыптастыру, білімге баулу, еңбекке үйрету, үлкенді сыйлау секілді құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.