Бала туралы 220
«Бала туралы» мақал-мәтелдер бала тәрбиесі, ата-ана жауапкершілігі мен ұрпақ мәнін дәріптейтін халық даналығы.
220
Мақал-мәтел
76.8K
Қаралым
349
Орташа
Сұрыптау:
Ұлы - ұрымға, қызы - Қырымға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл баланың ер жетіп, алысқа барып ел көріп, қызмет қылып, өз орнын табатынын білдіреді. Қ...
Жаман бала ата-анасын қинайды,
Баланың жақсысы ата-анасын сыйлайды.
Баланың жақсысы ата-анасын сыйлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланың мінезі мен тәрбиесі ата-анаға тікелей әсер ететінін айтады. Жаман бала өз қылығым...
Ұлың көңілшек болса - атының соры,
Қызың көңілшек болса - басының соры.
Қызың көңілшек болса - басының соры.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыздың орынсыз еркелікке, сезімге тез берілгіштікке салынуы елге де, ата-анаға да...
Ұл туса Күн,
Қыз туса Ай туады.
Қыз туса Ай туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыздың екеуі де шаңыраққа қуаныш әкелетінін білдіреді. Ұл дүниеге келсе, ел қорғап...
Бала, бала деген базарымыз,
Қай баладан ашылар ажарымыз.
Қай баладан ашылар ажарымыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бала ата-ана үшін ең қымбат, ең қызық дүниенің бірі екені. Астарлы мағ...
Қызымның құлағына алтын сырға.
**Негізгі мағынасы** «Қызымның құлағына алтын сырға» деген сөз тура мағынасында қыздың құлағына алтын сырға тағу сияқты...
Бақ қонатын адамның ,
Ұлы епті , қызы көрікті болады.
Ұлы епті , қызы көрікті болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бақ пен ырыс қонған адамның өмірі берекелі болатынын аңғартады. Тура мағынасында, ондай ү...
Әр бала анасының бір тісін алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа тән, ал астарлы мағынасы — әр бала анасына біртіндеп ұқсап, оның м...
Көргенсізден көрдемше бала туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тәрбиесі мен мінезі ұрпаққа тікелей әсер ететінін білдіреді. Тура мағынасында, кө...
Баланың өскен бесігі -
Кең дүниенің есігі.
Кең дүниенің есігі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланың өсіп-өнген ортасы, тәрбие алған бесігі оның бүкіл өміріне жол ашатынын білдіреді...
Баланың тұңғышы ыстық, кенжесі тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ата-ана үшін тұңғыш бала ерекше ыстық көрінеді, ал кенже бала еркелікк...
Алысқа қой барады,
Ұзатылған қыз барады.
Ұзатылған қыз барады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал алысқа кететін екі нәрсені — қойды және ұзатылған қызды — қатар қойып, екеуінің де елден...
Лашын құсқа әуе қадірлі,
Жүйрік атқа дала қадірлі,
Ата-анаға бала қадірлі.
Жүйрік атқа дала қадірлі,
Ата-анаға бала қадірлі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық, ең қадірлі ортасы болатынын айтады. Лашын үшін кең әуе — еркінді...
Бұтақ жайған ағаш қартаймайды,
Ұрпақ жайған адам қартаймайды.
Ұрпақ жайған адам қартаймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бұтағы жайқалған ағаш ұзақ жасап, қуатын сақтап тұрғандай көрінеді. Ас...
Атадан бала туса игі,
Ата жолын қуса игі.
Балаңды жұрт мақтаса,
Бәрінен де сол игі.
Ата жолын қуса игі.
Балаңды жұрт мақтаса,
Бәрінен де сол игі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата мен бала арасындағы сабақтастықты, жақсы тәрбиенің ұрпаққа жалғасуын дәріптейді. Тура...
Ең көп оқылған
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Кәрі қыз бала тапса,
Қоярға жер таппайды.
Қоярға жер таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында жасы келген қыздың бала сүйсе, қатты қуанып, не істерін білмей абдырап қ...
0, Құдайым, бала бер,
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам баласын Құдайдан тілегенде, тек ұрпақ беруді емес, оған ақыл, сан...
Ұлға отыз үйден тыйым,
Қызға қырық үйден тыйым.
Қызға қырық үйден тыйым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыз тәрбиесінің өте жауапты іс екенін білдіреді. Тура мағынасында, балаға бір ғана...
«Бала туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың ұрпаққа деген көзқарасын, тәрбиенің өзегін және ата-ананың парызын жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санаттағы даналықтар баланың мінезін қалыптастыру, білімге баулу, еңбекке үйрету, үлкенді сыйлау секілді құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.