Ата-ана туралы 308
Ата-ана туралы мақал-мәтелдер: отбасы қадірі, тәрбие мен құрмет жайлы даналық сөздер.
308
Мақал-мәтел
74.3K
Қаралым
241
Орташа
Сұрыптау:
Ұл туғанмен ұятын бірге тумайды,
Қыз туғанмен қылығын бірге тумайды.
Қыз туғанмен қылығын бірге тумайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұл бала туған сәтте-ақ ұятты, қыз бала туған сәтте-ақ инабатты болып қа...
Жетесіз ұл
жеті атасын қаздырады.
жеті атасын қаздырады.
**Негізгі мағынасы** Жетесіз ұл — ақылсыз, тәрбиесіз, жөн білмейтін бала. Мұндай бала өз орнын таппай, ата-бабасының қад...
Әкесі ұлын ұрып, түзетеді,
Анасы қызын ұрып, жүдетеді.
Анасы қызын ұрып, жүдетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тәрбиедегі еркек пен әйелдің, әке мен ананың мінездік айырмасын астарлап жеткізеді. Тура...
Балалы кісі пақыр болмас.
**Негізгі мағынасы** Балалы кісі пақыр болмас деген сөздің тура мағынасы — баласы бар адам мүлде жарлы, тірексіз қалмайд...
Ұлың үйленсе - ырысың,
Қызың орын тапса - өрісің.
Қызың орын тапса - өрісің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана үшін баланың ер жетіп, өз орнын табуы үлкен қуаныш пен береке екенін білдіреді. Ұ...
Тіріде сыйласпаған өлгенде жыласпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам тірі кезінде бір-бірін қадірлеп, сыйластық көрсетпесе, өлген соң...
Ата дәулеті балаға сәулет болмайды.
**Негізгі мағынасы** Атадан қалған дәулет, байлық немесе дайын мүлік баланың өзіне берік тірек бола алмайды. Яғни, ата-а...
Балалы үйрек көлден кетпес,
Баласы жас елден кетпес.
Баласы жас елден кетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балалы үйрек көлден ұзап кетпейді, ал жас бала өз елінен, туған ортасын...
Ана тілін алмаған ұл,
Аман болсын да, жүре берсін.
Аман болсын да, жүре берсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың, әсіресе ананың ақылы мен тәрбиесін тыңдамаған баланың өмірі оңай болмайтынын...
Қызыңды жеріне бер,
Жер ыңғайы келмесе, еріне бер.
Жер ыңғайы келмесе, еріне бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың орнын, тұрмысқа шығатын жерін таңдауда ұқыптылық керек екенін аңғартады. Тура...
Дана, дананы туған - ана.
**Негізгі мағынасы** Дана адам кездейсоқ пайда болмайды, оны тәрбиелеп өсірген ананың ақылы, мейірімі мен өнегесі болады...
Аталы баланың өзі тойған,
Жетім баланың көзі тойған.
Жетім баланың көзі тойған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әкесі бар, тірегі бар бала өз несібесіне өзі жетіп, тояды; ал жетім бал...
Ұл кетті жайына, қыз кетті байына.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бұрынғы қазақ қоғамындағы отбасылық әрі әлеуметтік түсінікті білдіреді: ұл ержеткен соң ө...
Әйелді жаман десең, анаң соның ішінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелге орынсыз тіл тигізбеуді ескертеді. Тура мағынасында: біреудің әйелін жамандасаң, өз...
Ата дәулетті болса,
Бала ғибратты.
Бала ғибратты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың, әсіресе әкенің, өмірдегі орны мен ықпалы зор екенін меңзейді. Мұндағы «дәулет...
Ең көп оқылған
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
Ата-ананың қадірін,
Балалы болғанда білерсің.
Ағайынның қадірін,
Жалалы болғанда білерсің.
Балалы болғанда білерсің.
Ағайынның қадірін,
Жалалы болғанда білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана мен ағайынның шын қадірі адам басына іс түскенде, өмірдің ауыртпалығын көргенде а...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
«Ата - ана туралы» мақал-мәтелдері — қазақтың отбасылық құндылықтарын, перзент парызын және үлкенге құрмет дәстүрін терең танытатын дана сөздер қоры. Бұл санаттағы нақылдар ата-ананың еңбегін бағалау, мейірім мен жауапкершілікті ұғыну, тәрбиенің түп-тамыры отбасынан басталатынын еске салады.
Мұндағы мақал-мәтелдерде ананың ақ сүті, әкенің қорғаны мен өнегесі, ұрпақтың аманаты сияқты ұғымдар кең көрініс табады. Олар күнделікті өмірде бала тәрбиесіне бағыт-бағдар беріп, отбасы берекесін сақтауға, ата-анаға құрмет көрсетуге үндейді. Бұл бөлім ата-ана тақырыбындағы мақал-мәтелдерді жинақтап, мағынасын түсінуге және ойға тоқуға көмектеседі.
Мұндағы мақал-мәтелдерде ананың ақ сүті, әкенің қорғаны мен өнегесі, ұрпақтың аманаты сияқты ұғымдар кең көрініс табады. Олар күнделікті өмірде бала тәрбиесіне бағыт-бағдар беріп, отбасы берекесін сақтауға, ата-анаға құрмет көрсетуге үндейді. Бұл бөлім ата-ана тақырыбындағы мақал-мәтелдерді жинақтап, мағынасын түсінуге және ойға тоқуға көмектеседі.